Bí quyết người Mỹ rèn con tự ngủ

Đặt con vào cũi, Alex tắt đèn, ra khỏi phòng. Bé bắt đầu khóc, dù đã ăn no, sạch sẽ, không ốm bệnh. Bé quen và muốn được bế, được ôm, được đung đưa để giúp đi vào giấc ngủ, nhưng Alex sẽ không đi vào phòng bế bé lên.

 Bài học cho con ăn của người Mỹ

 Trẻ khó ngủ về đêm

Chị Bích Thủy, một bà mẹ Việt đang sống tại Mỹ đã vô cùng bất ngờ khi thấy bọn trẻ - con bạn chị, đến giờ là lên giường ngủ.

Chị Thủy cho biết, khi chị còn nhỏ, cả nhà 4 người nằm trên một cái giường. Em chị một đêm dậy khóc mấy lần, cả nhà thay phiên nhau bế ru em ngủ. Khi chị có con, những tuần và tháng đầu tiên, con cứ ngủ được 2-3 tiếng là dậy khóc đòi sữa, đòi bế. Hai vợ chồng thay phiên nhau cho con uống sữa, bế, đung đưa, hát ru cho con ngủ lại. 

Ảnh minh họa: Depositagift.com.

Trong thời gian ở Mỹ, khi đến thăm một người bạn tên Alex, chị ngạc nhiên thấy hai bé con của cô, một bé 1 tuổi rưỡi, một bé 3 tuổi, tự ngủ. "13h chiều, Alex đưa Owen 3 tuổi vào phòng riêng của bé, Owen tự trèo lên cái giường nhỏ thấp, đắp chăn rồi nằm đó. Alex vẫy tay 'Sleep well' rồi nhẹ nhàng đóng cửa. Tiếp đó, cô đưa Leah vào phòng con, mặc cho Leah một cái chăn giống như chiếc túi ngủ, đặt con vào trong cũi. Cô để vào cũi một bình nước, loại bình nếu có đổ nước cũng không chảy ra và chỉ chảy khi bé mút ống hút. Cô cũng nói 'Sleep well', rồi nhẹ nhàng đóng cửa phòng. Thế là xong, không một tiếng khóc", chị Bích Thủy kể.

Khi chị và cô bạn Alex xuống nhà hàn huyên, khoảng một tiếng rưỡi sau, Leah khóc. Bé đã tỉnh giấc và Alex lên tầng đưa con xuống. "Đó quả thực là một điều tuyệt vời! Thử nghĩ bao nhiêu thời gian Alex đã tiết kiệm được, bao nhiêu công sức và mệt mỏi mà Alex không phải chịu đựng khi bế và ru con ngủ", bà mẹ Việt chia sẻ.

Thực tế, ở Mỹ, ông bố bà mẹ nào cũng đều biết phương pháp “sleep training” (luyện cho con ngủ ngoan) như Alex. Ngay từ khi Owen và Leah 3 tháng tuổi, Alex đã bắt đầu “sleep train”. Cô xây dựng cho bé một nếp gọi là 3B (bottle, bath, bed) (uống sữa, tắm, đi ngủ). Cứ mỗi tối, từ khi 3 tháng tuổi, Owen và Leah sẽ được uống sữa, đi tắm, rồi mặc quần áo ấm, thế là bé biết mình sẵn sàng đi ngủ.

Alex cho biết, tất cả phương pháp này nằm ở một quy tắc không gieo rắc các thói quen xấu. Vì khi đã tạo thói quen xấu thì về sau rất khó khăn xây dựng được thói quen tốt. Để con ngủ mà phải bế, đung đưa, hát ru, cho uống sữa, đó là các thói quen xấu.

Chính vì vậy, ngày đầu tiên luyện cho con ngủ, sau khi đặt con vào cũi, Alex tắt đèn, ra khỏi phòng. Bé bắt đầu khóc. Một ngày bình thường, bé đã ăn no, sạch sẽ, không ốm bệnh nhưng vẫn khóc, vì đã quen và muốn được bế, được ôm, được đung đưa để giúp đi vào giấc ngủ. Nhưng Alex sẽ không đi vào phòng mà bế bé lên. Bởi vì bé cần học được cách tự ru mình vào giấc ngủ.

Đây chính là thời gian khó khăn nhất cho bất cứ ông bố bà mẹ trẻ nào. Nhiều người mua camera có tia hồng ngoại để họ ở bên ngoài phòng vẫn có thể nhìn thấy con, để biết con chỉ khóc thôi, con không trớ, không gặp chuyện gì.

Trong tuần đầu tiên, khi con khóc, Alex không vào dỗ con ngay mà đợi 5 phút mới vào vỗ về, nhưng tuyệt đối không bế con lên. Việc vỗ về này giảm dần, sau 10 phút, 20 phút, mới vào vỗ về con. Đây được coi là sự hỗ trợ cho bé, để bé có cảm giác an tâm, biết mẹ vẫn có ở đó, mẹ sẽ tới, và bé sẽ bình tĩnh lại để chìm vào giấc ngủ.

Alex nói trong 2 tuần sau đó, thời gian hai bé của cô khóc giảm dần từ nửa tiếng xuống một vài phút, rồi tới mức không khóc một chút nào nữa, đặt vào cũi là nằm im và một lúc sau tự ngủ. Alex cho biết, một đứa trẻ 3 tháng tuổi ngủ được 5 tiếng liền đã được coi là ngủ qua đêm. Sau này khi lớn hơn một chút, bé có thể ngủ liền một mạch 12 tiếng mà không khóc dậy đòi bế hay đòi uống sữa.

Các bé khi đã tự ngủ được, nhưng sau 2-3 tiếng vẫn tỉnh dậy và khóc thì cũng không được bế lên để ru. Vì đây là thời điểm quan trọng để bé học cách tự vỗ về mình ngủ trở lại. Lúc này thực ra bé chỉ khóc theo thói quen chứ không cần gì cả, không cần sữa, không cần bế ru, vỗ về. Nhưng nếu bố mẹ vẫn lo lắng và bế lên hay cho uống sữa thì bé sẽ “học” thói quen xấu đó.

"Tôi nhớ mãi cảm giác thoải mái khi học được bài rèn con ngủ từ Alex và áp dụng cho bé gái nhà mình. Mỗi tối tôi lại được thư thái đọc sách và ngủ một lèo đến 7h sáng, nhòm vào camera thấy con trong cũi đã tỉnh nhưng vẫn nằm cười toe toét đợi bố mẹ dậy vào bế lên", chị Bích Thủy kể.

Nhà tâm lý Lê Khanh, Giám đốc Trung tâm tư vấn tâm lý và đào tạo kỹ năng Rồng Việt (Vũng Tàu) cho biết, phương pháp rèn con tự ngủ tốt cho cả trẻ lẫn bố mẹ. Trẻ ngủ theo nề nếp, ngủ thẳng đêm, còn phụ huynh không quá vất vả, mất thời gian và giấc ngủ để ru, dỗ con.

Ông ủng hộ quan điểm "không gieo thói quen xấu cho con" khi bé ngủ. Nhiều bố mẹ Việt Nam hay tạo cho con các thói quen như trẻ phải được nằm võng, bế đu đưa, ngậm ti bình... mới ngủ, rồi lỡ thức giấc thì lại cần được ru dỗ, bế dậy, cho uống sữa... để ngủ lại. Thực tế, đây là các nhu cầu không cần thiết, do chính bố mẹ tạo ra. Nhiều người nghĩ làm vậy mới chứng tỏ mình thương con. Một số bà mẹ hiện đại biết không nên như thế, nhưng nếu khóc không dỗ con ngay lại có thể bị chồng, bố mẹ chồng trách móc là không thương hoặc không biết chăm con, nên tiếp tục làm theo lối cũ. 

Theo chuyên gia, biết cách đi vào giấc ngủ và tự vỗ về mình ngủ là biểu hiện của trẻ tự chủ với bản thân. Trẻ Tây từ nhỏ được ngủ riêng, có phòng riêng, lớn lên bố mẹ muốn vào phòng con phải gõ cửa, con không muốn cho vào thì phụ huynh hãy cứ đứng ngoài. Trẻ Việt không được tôn trọng cá nhân, phải gắn kết với trách nhiệm gia đình. 

Ở Việt Nam, trẻ dưới 2-3 tuổi vẫn có thể ngủ chung với bố mẹ, sau đó ngủ ở phòng riêng, hoặc nếu điều kiện không cho phép, để bé ngủ cùng phòng nhưng riêng giường. 

Tuy nhiên, ông cho rằng, quan điểm giáo dục của phương Tây và phương Đông có những khác biệt. Quan điểm giáo dục của phương Tây căn cứ trên giá trị cá nhân, hướng tới giúp trẻ từ bé phát triển sự tự lực, tự tin vào bản thân. Người phương Đông, trong đó có Việt Nam, lại giáo dục theo hướng gắn cá nhân với gia đình, cộng đồng. Trẻ được sống trong sự chăm sóc, nâng đỡ của gia đình.

"Mỗi cách giáo dục có một giá trị riêng, không có cái nào là đúng hay sai. Trẻ Tây có thể lớn lên độc lập, thoát ly gia đình, và bố mẹ chúng khó khăn nối kết với con cái. Trẻ ta đôi khi được bố mẹ chăm sóc quá mức thành phụ thuộc. Thực tế, trong cách dạy dỗ trẻ tốt nhất nên có sự hài hòa, vừa phát triển cá nhân nhưng vẫn gắn kết với gia đình", ông Khanh bày tỏ.

Ông cho rằng, dù muốn giáo dục con theo phương pháp nào thì đều phải cân nhắc xem có phù hợp với bối cảnh xã hội hay điều kiện gia đình không, và quan trọng nhất, cần có sự trao đổi giữa mọi người trong nhà ngay từ đầu để thống nhất cách thực hiện, như vậy mới có hiệu quả. 

Bích Thủy - Vương Linh

Tôi là 1 bà mẹ trẻ, hiện đại và luôn tiếp thu cái hay cái mới để dạy con trai tôi, nhưng tôi luôn tiếp thu có chọc lọc phù hợp hoàn cảnh và ngữ cảnh. Các bà mẹ hoàn toàn học cách cho con ngủ này của người Mỹ, nhưng với tôi lại khác, tôi áp dụng những vấn đề hay khác của Mỹ về chế độ dinh dưỡng, kiến thức, .. để dùng cho con tôi. Còn ru con ngủ và ngủ cùng con là tôi vẫn dùng theo cách của mình.
Bởi vì với tôi, niềm hạnh phúc là khi mỗi tối 3 người nhà tôi nằm trên 1 chiếc giường bự sau đó à ơi kể chuyện nhau nghe, dạy con tôi tập đếm, tập hát (con tôi hơn 20 tháng), rồi từ từ con tôi chìm vào giấc ngủ, tôi lại sửa gối mền cho con, chổ con nằm bự hơn cái cũi, con tôi có thói quen ngủ 1 mạch đến sáng, hoặc có hôm con tôi giật mình vì giấc mơ con có gì đó, tôi lại vỗ về cho con yên tâm ngủ tiếp, hoặc đang đêm con tôi hất tung mền, hoặc hất tung bỉm nên tè ướt khó ngủ, hoặc khát nước, tôi chăm con 1 tí, tôi không cảm thấy mệt mỏi mà cảm thấy rất hạnh phúc nữa! Vì tôi là mẹ mà, khi con tôi còn bé dại thì tôi cần chăm sóc .. tất nhiên thói quen ngủ chung này sẽ kết thúc trước khi con tôi rời trường Mầm Mon, gia đình tôi có người đã dùng cách tách kiểu này và thành công.
Tôi thích ru con tôi bằng ca dao, bằng những câu chuyện hay, những câu chuyện cổ tích .. vậy thì sao? Khi hàng ngày tôi bận làm việc, chỉ có thời gian trước khi đi ngủ và chuẩn bị ngủ mẹ con tôi mới có dịp chăm sóc cho tinh thần yêu thương này. Điều này có gì sai không? Đâu phải gọi nó là “thói quen xấu” như trong bài nói!
Vì thế các bà mẹ, các gia đình đang làm như tôi đừng nghĩ rằng mình sai gì cả! mỗi người 1 suy nghĩ, cái nào mình cảm thấy tốt thì áp dụng vì không ai yêu con mình và hiểu con mình như người mẹ cả! Cảm ơn! 

Rất thích cách suy nghĩ của bạn. Mình cũng nghĩ gần giống như bạn vậy. Khi nhìn con mỉm cười, ôm lấy mẹ rồi nhắm mắt ngủ yên lành tôi cảm thấy hạnh phúc vô cùng. Nhiều người cho rằng cho con khóc rồi con sẽ quen, nhưng khi đọc nhiều sách tôi thấy nhiều sách kết luận ko có chứng cứ nào nói rằng trẻ được tách ra và bố mẹ kệ con tự nín thì sẽ độc lập hơn trong tương lai, trong khi đã có chứng minh nếu để con khóc quá lâu mà ko được vỗ về thì sẽ ảnh hưởng tới thần kinh của trẻ. Tôi nghĩ chuyện con cái ở phương Tây độc lập hơn còn phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố dạy dỗ sau này chứ ko chỉ do việc cho con tự ngủ. Tôi nghĩ rằng cái gì áp dụng mà mình cảm thấy thoải mái thì mới làm, còn bản thân ko chịu nổi thì ko nên cố ép mình theo rồi cho rằng cách đó mới tốt hơn. Mỗi khi con đòi mẹ (bé không hư, quấy nhưng quấn mẹ), tôi tự nhủ rằng cuộc đời của con sau này còn dài, những ngày tháng con thực sự thèm vòng tay mẹ ngắn ngủi lắm, chỉ vài ba năm thôi, thì hãy ôm con, ru con... để con cảm nhận được tình yêu thực sự của mẹ. Sau này con lớn có muốn ôm con, ngủ với con cũng không được, nên tôi ko cảm thấy mệt nhọc với những thứ mọi người vẫn hay than phiền. :)