Một dân tộc sẽ không thể nào
phát triển nếu không có đường xá giao thông đi lại. Điều này đã rất rõ ràng khi
chủ nghĩa thực dân vào châu Á, Trung Quốc rồi Việt Nam, với đường hỏa xa được
xây dựng đã tạo ra một sự phát triển nhảy vọt. Rồi đường quốc lộ, liên tỉnh,
liên huyện được nối liền đã tạo ra một khuôn mặt thông thương phát triển cho
quốc gia từ thành phố đến thôn quê.
Con đường là của chung, bởi
vì nó nối từ nơi nọ đến nơi kia thì mới là đường. Nhưng không chỉ có vậy, con
đường chung đó còn là biểu hiện của công lý, vì người ta chỉ có thể lưu thông
khi tuân thủ các qui tắc giao thông, chứ không thể ai muốn đi thế nào thì đi.
Từ chuyện con đường là tất yếu, chúng ta buộc phải học một bài học tất yếu:
-
Không có đường thì không thể lưu thông phát triển quốc gia.
- Không có công lý chung thì
vạn sự không thể vận hành, đơn giản vì công lý là qui tắc chung để cùng lưu
thông trên những con đường.
- Chỉ khi sống theo công lý,
con người mới là chủ nhân tự do đi trên con đường của mình làm ra cũng như tham
gia vào với mọi người. Đơn giản vì nếu là nô lệ thì bắt bò phải bò, cho đi mới
được đi.
Đã có rất nhiều quốc gia sau
khi giành độc lập nhưng không thể nào phát triển bởi lẽ người ta đã không sống
tự giác với công lý, người ta vẫn chỉ coi quốc gia và hiến pháp quốc gia như
một cái làng “phép vua thua lệ làng”. Có rất nhiều nơi, và nhiều hoàn cảnh, khi
ông chủ giải phóng cho nô lệ, ít ngày sau, nhiều nô lệ quay lại và bảo “xin cho
chúng tôi được quay lại làm người ở, vì khi được tự do chúng tôi chẳng biết làm
gì. Giờ chúng tôi về đây để ông bà chủ nghĩ việc sai chúng tôi làm”.
Muốn sống tự do khó lắm, vì
đó là một phẩm chất của tinh thần. Điều này đã được thánh Gandhi dạy dân tộc Ấn
Độ vào thời điểm cuối của cuộc cách mạng “Bất bạo động”. Gandhi nói: “Vấn đề
không phải ở chỗ giành độc lập cho Ấn Độ, mà là chúng ta phải có đủ phẩm chất
để sống trong độc lập”. Vấn đề này cũng đã được lãnh tụ Tôn Trung Sơn dạy
dân tộc Trung Quốc: “Người
Trung Quốc chỉ biết đến tông tộc và gia tộc mà không biết đến Quốc tộc. 400
triệu nhân dân Trung Quốc (đầu thế kỷ 20) chỉ là một bãi cát rời rạc”. Một
dân tộc chỉ biết đến gia tộc thì có khác nào chỉ có đường đi trong nhà. Lại
không có Quốc tộc thì là không có đường quốc lộ cũng như công lý nên dù có đông
thì cũng chỉ là bãi cát rời rạc.
Người Việt cũng xác định vai
trò của ông chủ “một người lo bằng một kho người làm”. Người lo, tức là
người nghĩ bằng óc đó. Còn người làm tức là tay chân. Nếu óc không có đủ phẩm
chất để lo, thì chỉ có thể làm việc tay chân của nô bộc thôi. Người Việt cũng
bảo:
Ông chủ
ngồi trên sập vàng
Cả ăn cả mặc cả làm cả lo
Thằng bếp ngồi dưới xó tro
Ít ăn ít mặc ít lo ít làm
Thi sĩ Tản Đà thì nói toẹt
ra, một dân tộc không có công lý của đường quốc lộ, không trưởng thành như bộ
não thì chỉ là thứ tay chân nô bộc:
Dân hai nhăm
triệu ai người lớn
Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con
Đấy vẫn là nói xa, gần hơn,
các chuyên gia nước ngoài nói “Xã hội của những kẻ nô lệ dù có được trả tự
do vẫn là xã hội vô trật tự, hỗn loạn, và đổ nát”. Rồi người ta còn chỉ ra
hàng loạt thí dụ về các nước được trả độc lập nhưng vẫn nghèo nàn lạc hậu. Tại
sao vậy? Vì xã hội nô lệ không có thói quen chịu nghĩ bằng đầu.
Người Việt thì sao? Rõ ràng
hiện nay trong bảng xếp hạng chúng ta đang ở cuối thế giới và cuối châu Á. Thậm
chí, theo nhiều đánh giá phải mất cả thế kỷ nữa chúng ta mới có thể đuổi kịp
nước trung bình khá ở châu Á. Lý do tại sao? Ở đời, người ta khôn hơn người,
giầu hơn người, đẹp hơn người mới tự hào, đằng này rất nhiều người Việt có kiểu
tự hào ngược, theo kiểu: “Bố mày đang ngồi bệt đất đây, có ngã cũng chỉ ngã
xuống đất, bố đếch sợ thằng nào”. Trong này tôi gặp không ít người trí thức,
cái gì họ cũng tham gia vào. Ở đời không ai giỏi mọi thứ, đó là điều chắc chắn.
Người Việt nói “biết thì thưa thốt không biết thì dựa cột mà nghe”. Có không ít
người trí thức, chuyện gì họ cũng nhảy xổ vào, dùng mỗi một khẩu quyết “tôi
đếch cần biết cho dù những vĩ nhân trên đời…” tóm lại người ta tìm cách chiến
thắng bằng cơ bắp “cưỡng từ đoạt lý”. Xu hướng kêu căng nhờ sự thấp hèn còn
được người Việt thể hiện qua phương ngôn “Văn hay chữ tốt không bằng ngu dốt
lắm tiền”.Đã ngu dốt thì chỉ làm tớ cho đời, sao mà lắm tiền được? Việc này
cũng chỉ thấy ở người Việt chăng? Còn có một ca dao chính thức hơn:
Nhất sĩ nhì nông
Hết gạo chạy rông
Nhất nông nhì sĩ
Đây là câu chắc lấy ý của
Trung Quốc “Dĩ thực vi thiên” – lấy gạo làm trời. Đem cái dạ dầy “giá áo túi
cơm” đặt cao hơn não và chữ nghĩa thì bao gời mới khá? Việc nhờ cậy vào cái
thấp, cái dốt khiến người châu Á cả mấy nghìn năm không phát triển được. Lãnh
tụ Tôn Trung Sơn nói: “Trung Quốc cả mấy nghìn năm chỉ có đánh nhau giàng đất,
ngôi báu, và đàn bà, mà không có đấu tranh về tư tưởng, tự do và tôn giáo”. Cụ
thể, trong triều đình mỗi khi có việc gấp, hỏi đám quan lại chỉ nghe thấy câu
của nô lệ cao cấp “Bệ hạ sáng suốt, thần gan óc lầy đất không dám”. Tóm lại đó
là cách đổ trách nhiệm cho bệ hạ mà mình ăn lộc bấy lâu lầu son gác tía quan
lại oai phong đến khi được hỏi thì lại chỉ là nô tài tuyệt đối.
Một dân tộc trưởng thành là
phải bằng óc. Óc sinh tư tưởng! Tư tưởng sinh lý luận! Một dân tộc chỉ có mấy
câu thơ cảm xúc vần vèo thì chỉ yếu ớt và mãi mãi chịu kiếp nô tài. Trung Quốc
là quốc gia thơ từ thời Đường mà họ còn bỏ thì mới mong gặt hai giải Nobel cho
tiểu thuyết vừa qua. Còn Việt Nam có vài mẩu thơ vụn, trường ca thì không có
nhân vật, hay hoặc dở tự mình không cách gì đánh giá nổi, mà có hay chăng nữa
như các đại ca được giải lớn kia còn chỉ nhận là tép riu, hoặc hội chứng “một
bài”, vậy thứ tép riu thật thì lượn chỗ nào trong ao tù nước đọng?
Người Việt có câu “Khôn ngoan
đến cửa quan mới biết”. Cửa quan tức là công lý, có giỏi thì trình diễn trước
mắt mọi người so đọ cao thấp, đàng hoàng, “án tại hồ sơ”, văn bản có chạy đi
đâu mà lo?! Vậy mới là tư thế của ông chủ chứ! Còn khoe mẽ trong bếp làm gì để
trở thành anh hùng xó bếp ư? Ngựa xích thố lại chạy trong sân, tùng bách lại
mọc trong chậu, đã thế còn giấu vào xó kín nhà mình, xóm mình thì còn gì để
bàn. Không bàn được lại văng “đếch biết!” “đếch cần!” sao? Là một người dân
Việt, ngày nào tôi cũng muốn ngâm cả trăm lần câu thơ của thi sĩ Tản Đà mà thấy
không chán và cũng không thấy đủ.
NHĐ 10/10/2013
No comments:
Post a Comment