LỐI KIÊU HÃNH NGƯỢC CỦA NHIỀU NGƯỜI ViỆT

Một dân tộc sẽ không thể nào phát triển nếu không có đường xá giao thông đi lại. Điều này đã rất rõ ràng khi chủ nghĩa thực dân vào châu Á, Trung Quốc rồi Việt Nam, với đường hỏa xa được xây dựng đã tạo ra một sự phát triển nhảy vọt. Rồi đường quốc lộ, liên tỉnh, liên huyện được nối liền đã tạo ra một khuôn mặt thông thương phát triển cho quốc gia từ thành phố đến thôn quê.

Con đường là của chung, bởi vì nó nối từ nơi nọ đến nơi kia thì mới là đường. Nhưng không chỉ có vậy, con đường chung đó còn là biểu hiện của công lý, vì người ta chỉ có thể lưu thông khi tuân thủ các qui tắc giao thông, chứ không thể ai muốn đi thế nào thì đi. Từ chuyện con đường là tất yếu, chúng ta buộc phải học một bài học tất yếu:

- Không có đường thì không thể lưu thông phát triển quốc gia.

- Không có công lý chung thì vạn sự không thể vận hành, đơn giản vì công lý là qui tắc chung để cùng lưu thông trên những con đường.

- Chỉ khi sống theo công lý, con người mới là chủ nhân tự do đi trên con đường của mình làm ra cũng như tham gia vào với mọi người. Đơn giản vì nếu là nô lệ thì bắt bò phải bò, cho đi mới được đi.

Đã có rất nhiều quốc gia sau khi giành độc lập nhưng không thể nào phát triển bởi lẽ người ta đã không sống tự giác với công lý, người ta vẫn chỉ coi quốc gia và hiến pháp quốc gia như một cái làng “phép vua thua lệ làng”. Có rất nhiều nơi, và nhiều hoàn cảnh, khi ông chủ giải phóng cho nô lệ, ít ngày sau, nhiều nô lệ quay lại và bảo “xin cho chúng tôi được quay lại làm người ở, vì khi được tự do chúng tôi chẳng biết làm gì. Giờ chúng tôi về đây để ông bà chủ nghĩ việc sai chúng tôi làm”.

Muốn sống tự do khó lắm, vì đó là một phẩm chất của tinh thần. Điều này đã được thánh Gandhi dạy dân tộc Ấn Độ vào thời điểm cuối của cuộc cách mạng “Bất bạo động”. Gandhi nói: “Vấn đề không phải ở chỗ giành độc lập cho Ấn Độ, mà là chúng ta phải có đủ phẩm chất để sống trong độc lập”. Vấn đề này cũng đã được lãnh tụ Tôn Trung Sơn dạy dân tộc Trung Quốc: “Người Trung Quốc chỉ biết đến tông tộc và gia tộc mà không biết đến Quốc tộc. 400 triệu nhân dân Trung Quốc (đầu thế kỷ 20) chỉ là một bãi cát rời rạc”. Một dân tộc chỉ biết đến gia tộc thì có khác nào chỉ có đường đi trong nhà. Lại không có Quốc tộc thì là không có đường quốc lộ cũng như công lý nên dù có đông thì cũng chỉ là bãi cát rời rạc.

Người Việt cũng xác định vai trò của ông chủ “một người lo bằng một kho người làm”. Người lo, tức là người nghĩ bằng óc đó. Còn người làm tức là tay chân. Nếu óc không có đủ phẩm chất để lo, thì chỉ có thể làm việc tay chân của nô bộc thôi. Người Việt cũng bảo:

  Ông chủ ngồi trên sập vàng

              Cả ăn cả mặc cả làm cả lo

            Thằng bếp ngồi dưới xó tro

             Ít ăn ít mặc ít lo ít làm

Thi sĩ Tản Đà thì nói toẹt ra, một dân tộc không có công lý của đường quốc lộ, không trưởng thành như bộ não thì chỉ là thứ tay chân nô bộc:

 Dân hai nhăm triệu ai người lớn

             Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con

Đấy vẫn là nói xa, gần hơn, các chuyên gia nước ngoài nói “Xã hội của những kẻ nô lệ dù có được trả tự do vẫn là xã hội vô trật tự, hỗn loạn, và đổ nát”. Rồi người ta còn chỉ ra hàng loạt thí dụ về các nước được trả độc lập nhưng vẫn nghèo nàn lạc hậu. Tại sao vậy? Vì xã hội nô lệ không có thói quen chịu nghĩ bằng đầu.

Người Việt thì sao? Rõ ràng hiện nay trong bảng xếp hạng chúng ta đang ở cuối thế giới và cuối châu Á. Thậm chí, theo nhiều đánh giá phải mất cả thế kỷ nữa chúng ta mới có thể đuổi kịp nước trung bình khá ở châu Á. Lý do tại sao? Ở đời, người ta khôn hơn người, giầu hơn người, đẹp hơn người mới tự hào, đằng này rất nhiều người Việt có kiểu tự hào ngược, theo kiểu: “Bố mày đang ngồi bệt đất đây, có ngã cũng chỉ ngã xuống đất, bố đếch sợ thằng nào”. Trong này tôi gặp không ít người trí thức, cái gì họ cũng tham gia vào. Ở đời không ai giỏi mọi thứ, đó là điều chắc chắn. Người Việt nói “biết thì thưa thốt không biết thì dựa cột mà nghe”. Có không ít người trí thức, chuyện gì họ cũng nhảy xổ vào, dùng mỗi một khẩu quyết “tôi đếch cần biết cho dù những vĩ nhân trên đời…” tóm lại người ta tìm cách chiến thắng bằng cơ bắp “cưỡng từ đoạt lý”. Xu hướng kêu căng nhờ sự thấp hèn còn được người Việt thể hiện qua phương ngôn “Văn hay chữ tốt không bằng ngu dốt lắm tiền”.Đã ngu dốt thì chỉ làm tớ cho đời, sao mà lắm tiền được? Việc này cũng chỉ thấy ở người Việt chăng? Còn có một ca dao chính thức hơn:

Nhất sĩ nhì nông

Hết gạo chạy rông

Nhất nông nhì sĩ

Đây là câu chắc lấy ý của Trung Quốc “Dĩ thực vi thiên” – lấy gạo làm trời. Đem cái dạ dầy “giá áo túi cơm” đặt cao hơn não và chữ nghĩa thì bao gời mới khá? Việc nhờ cậy vào cái thấp, cái dốt khiến người châu Á cả mấy nghìn năm không phát triển được. Lãnh tụ Tôn Trung Sơn nói: “Trung Quốc cả mấy nghìn năm chỉ có đánh nhau giàng đất, ngôi báu, và đàn bà, mà không có đấu tranh về tư tưởng, tự do và tôn giáo”. Cụ thể, trong triều đình mỗi khi có việc gấp, hỏi đám quan lại chỉ nghe thấy câu của nô lệ cao cấp “Bệ hạ sáng suốt, thần gan óc lầy đất không dám”. Tóm lại đó là cách đổ trách nhiệm cho bệ hạ mà mình ăn lộc bấy lâu lầu son gác tía quan lại oai phong đến khi được hỏi thì lại chỉ là nô tài tuyệt đối.

Một dân tộc trưởng thành là phải bằng óc. Óc sinh tư tưởng! Tư tưởng sinh lý luận! Một dân tộc chỉ có mấy câu thơ cảm xúc vần vèo thì chỉ yếu ớt và mãi mãi chịu kiếp nô tài. Trung Quốc là quốc gia thơ từ thời Đường mà họ còn bỏ thì mới mong gặt hai giải Nobel cho tiểu thuyết vừa qua. Còn Việt Nam có vài mẩu thơ vụn, trường ca thì không có nhân vật, hay hoặc dở tự mình không cách gì đánh giá nổi, mà có hay chăng nữa như các đại ca được giải lớn kia còn chỉ nhận là tép riu, hoặc hội chứng “một bài”, vậy thứ tép riu thật thì lượn chỗ nào trong ao tù nước đọng?

Người Việt có câu “Khôn ngoan đến cửa quan mới biết”. Cửa quan tức là công lý, có giỏi thì trình diễn trước mắt mọi người so đọ cao thấp, đàng hoàng, “án tại hồ sơ”, văn bản có chạy đi đâu mà lo?! Vậy mới là tư thế của ông chủ chứ! Còn khoe mẽ trong bếp làm gì để trở thành anh hùng xó bếp ư? Ngựa xích thố lại chạy trong sân, tùng bách lại mọc trong chậu, đã thế còn giấu vào xó kín nhà mình, xóm mình thì còn gì để bàn. Không bàn được lại văng “đếch biết!” “đếch cần!” sao? Là một người dân Việt, ngày nào tôi cũng muốn ngâm cả trăm lần câu thơ của thi sĩ Tản Đà mà thấy không chán và cũng không thấy đủ.

NHĐ 10/10/2013

Đâu là nơi duy nhất người Việt Nam không bị kinh bỉ.

Năm 2006, một công ty của người gốc Việt ở Mỹ thuê tôi về Việt Nam làm một nghiên cứu cho một dự án đầu tư kinh tế. Vài người quen đưa tôi đi làm việc với chính quyền một vài tỉnh để tìm hiểu các kế hoạch kinh tế của địa phương. Đi đến đâu, tôi cũng nhận được một lời khuyên tương tự là, tôi nên đưa theo một người Mỹ trắng, dù người đó là một nhân viên bảo vệ hay là một lao công cho công ty tôi ở Mỹ, miễn sao người đó nói “xí bô xí ba” gì đó, rồi tôi dịch ra tiếng Việt, thì tôi mới được tiếp đón nồng hậu và nhiệt tình!

Trở lại thành phố Sài Gòn, gặp một cậu “Việt kiều” 26 tuổi, sinh ở Mỹ, tốt nghiệp Cao học Anh ngữ tại Đại học Los Angeles (UCLA). Với nguyện vọng tha thiết được làm việc tại Việt Nam, cậu xin vào dạy tại một trung tâm Anh ngữ trực thuộc một trường Đại học lớn của Việt Nam. Ở đây, người ta trả lương theo giờ cho cậu ít hơn ba lần so với mấy người Tây ba lô. Họ nói, cho dù anh có trình độ và khả năng hơn hẳn mấy người Tây đó, nhưng vì anh là người “gốc Việt” nên không có… giá cao!

Bản thân tôi, trong một lần trú tại một khách sạn của công ty Du lịch Tp Hồ Chí Minh, có hôm tôi gọi tiếp tân yêu cầu cử người giúp sửa đường dây internet, gọi đến lần thư ba vẫn chỉ hứa hẹn. Sau đó, khi tôi gọi và nói chuyện bằng tiếng Anh, thì cô tiếp tân rối rít “Yes, sir” và vài phút sau, một nhân viên xuất hiện! Tương tự, vài lần đi máy bay Vietnam Airlines từ Đài Loan về Việt Nam, tôi đã rút được kinh nghiệm là phải sử dụng tiếng Anh nếu muốn được phục vụ tốt và lịch sự!

Hết biết! Người Việt tự kỳ thị nhau và bị kỳ thị ngay chính ở Việt Nam!
Thế còn người nước ngoài, họ nghĩ gì về Việt Nam?
Một người tôi quen, là cán bộ lãnh đạo của một cơ quan văn hóa thành phố Hồ Chí Minh. Trong một bữa “nhậu,” ông ấy vừa nhai ngồm ngoàm cái đùi ếch, vừa thuyết trình với anh bạn người Mỹ bên cạnh tôi (tất nhiên tôi là thông dịch viên bất đắc dĩ), rằng Việt Nam tuy còn nghèo nhưng nhờ có độc lập nên giữ được phẩm giá. Ông lấy ví dụ, vừa rồi, trong một chuyến du lịch ở Mỹ, trong lúc ông bị lạc khi tham quan Hollywood, ông đã được hai viên cảnh sát Mỹ “hết sức lể phép, trân trọng, và nhiệt tình” giúp ông tìm đường. Họ luôn gọi ông bằng “sir,” tức là “ngài.” Ông kết luận, vì họ biết ông là cán bộ của Việt Nam, nên họ đã đối xử với ông một cách trọng thị như vậy!

Anh chàng Mỹ ngồi bên cạnh tôi tròn mắt và… không nói gì cả!
Nghe ông cán bộ này nói, tôi nhớ lại ba câu chuyện:
Năm 2005, tôi đưa cậu con trai 4 tuổi, trên đường về thăm Việt Nam, ghé lại tham quan và nghỉ ngơi ở Nhật ba ngày. Chúng tôi trú tại một khách sạn ở Tokyo. Thấy hai cha con chúng tôi trao đổi qua lại bằng tiếng Anh, hầu như tất cả nhân viên làm việc ở đây đều cư xử với chúng tôi một cách hết sức thân tình và trân trọng. Họ nghĩ chúng tôi là người Mỹ gốc Nhật. Thế nhưng, khi nghe tôi cải chính lại là người Việt Nam, thì thái độ họ thay đổi hẳn!
Một anh bạn tôi là một nhà giáo và một nhà báo nghiệp dư ở vùng Vịnh San Francisco kể rằng: Trong chuyến đi du lịch vùng Đông Âu như Ba Lan, Tiệp Khắc, Nga… anh luôn gặp rắc rối vì cái hộ chiếu Việt Nam của vợ anh. Lúc nào vào ra cửa khẩu của các nước này, thì cả đoàn du lịch 20 người có passport Mỹ đều cho qua một cách thoải mái, chỉ duy nhất vợ anh với hộ chiếu Việt Nam là bị tách ra vào phòng riêng xét hỏi. Lần nào anh cũng phải viết giấy bảo lãnh! Mà mấy nước này vốn là “anh em xã hội chủ nghĩa” của Việt Nam mấy năm trước đây!
Chuyện thứ ba, trong một lần du lịch tại Jakarta, Indonesia, tôi đi với một người bạn địa phương vào một câu lạc bộ khiêu vũ (dancing). Mấy cô vũ nữ nghe tôi nói chuyện bằng tiếng Anh thì vồ vập và tò ra rất tình cảm. Thế nhưng, khi nghe tôi nói là “người Việt Nam”, thì mấy cô dần dần lảng ra! Trời, ngay cả mấy cô… bán hoa mà cũng… đối với người Việt Nam như vậy!
Tôi định kể cho ông bạn cán bộ nghe ba câu chuyện này, nhưng lại thôi vì e là ông cũng không hiểu, và nếu hiểu ra thì không khéo ông lại qui cho tôi tội “theo đuôi đế quốc, xúc phạm dân tộc” thì mệt lắm!

Còn người Việt Nam xem người ngoại quốc thế nào?
Vợ chồng người bạn khác của tôi tại Hà Nội đều là “trí thức”, thuộc gia đình quyền thế và khá giả tham vấn tôi về kế hoạch mở một trường Mẫu giáo cao cấp, trong đó có qui định là chỉ nhận con em của người nước ngoài da trắng. Tôi hỏi lại vài lần chữ “da trắng” và xin được giải thích thêm. Họ nói rằng, ở Việt Nam đã có hai trường như vậy và đã tồn tại nhiều năm (?!), nói rõ là chỉ nhận học sinh người “da trắng.” Người ngoại quốc mà da màu cũng không được, thậm chí ngay cả con cái cán bộ Việt Nam cao cấp hoặc đại gia cũng không được nhận. Vợ chồng anh bạn này khẳng định, tiền bạc chỉ là một vấn đề nhỏ, điều anh chị muốn là thể hiện “đẳng cấp” của anh chị, và của cơ sở do anh chị thành lập!

Tôi sống ở Mỹ, một đất nước do người da trắng thành lập và xây dựng nên, thế nhưng trên cả nước Mỹ, không nơi nào có một trường học với qui định như vậy cả! Nếu ai đó ở Mỹ mà có cái ý tưởng như vậy, thì có lẽ trước khi bị lôi ra tòa án cho phá sản, chắc chắn là sẽ bị dư luận ném xuống loại “đẳng cấp” man rợ! Tôi không biết thật sự ở Việt Nam đang có kiểu trường “quốc tế” như vậy không, nhưng chỉ riêng thái độ tận tụy phục vụ người “da trắng” của hai vị trí thức trẻ và quyền lực Hà Nội cũng đủ để nhận ra một thế hệ “quí tộc” Việt vô cùng… quái đản!
Kề lại những câu chuyện này, một người bạn của tôi nói rằng, trên thế giới hiện nay chỉ có duy nhất một nơi mà người Việt Nam không bị khinh rẻ, đó là nước Mỹ!

Thật mỉa mai, nhưng đó là sự thật! Tôi sống ở Việt Nam 30 năm, 15 năm ở Mỹ, và đi đây đó khoảng chục nước, tôi công nhận điều anh bạn này nói. Ít ra, đây cũng là điều an ủi cho những kẻ “tha hương” – người Việt ở Mỹ như chúng tôi. Và đó cũng là lý do, mà tôi đã bỏ ý định trở lại quê hương Việt Nam sau khi học hành xong ở Mỹ, như kế hoạch của tôi ngày ra đi!
Khánh Hưng

Mẹo tài chính cho người tuổi 20

Chỉ dùng thẻ tín dụng khi khẩn cấp, dành ra một khoản dự phòng thất nghiệp và mua bảo hiểm để đề phòng bất trắc, là những điều cần lưu ý ở tuổi đôi mươi.

• 6 sai lầm tài chính cần tránh ở người 30 tuổi / 10 lý do khiến bạn chưa giàu

1. Hãy sống tiết kiệm

Hãy sống tiết kiệm cho đến khi bạn biết cách quản lý chi tiêu. Ảnh: Telegraph

Nếu có công việc mới, bạn có thể sẽ cần quần áo mới, xe mới và có thể là chỗ ở mới nữa. Đó là lý do vì sao Liz Pulliam Weston – tác giả cuốn "10 lời dạy về tiền bạc" khuyên rằng hay sống như một sinh viên nghèo kể cả khi bạn kiếm được việc làm ổn định, ít nhất cho đến khi bạn biết cách quản lý các chi phí mới này.

2. Hạn chế dùng thẻ tín dụng

Thẻ tín dụng rất tiện lợi, nhưng lãi suất và chi phí của nó sẽ rất cao nếu bạn không trả tiền đúng hạn. Trừ các trường hợp thực sự khẩn cấp, bạn nên tránh dùng thẻ tín dụng. Chỉ nên giữ nó trong ví để đề phòng mà thôi.

3. Trả hết các khoản nợ có thể

Không phải lúc nào bạn cũng có thể trả hết nợ trong một tháng. Vì thế, nếu đã đi vay, hãy bắt đầu kế hoạch hoàn trả càng sớm càng tốt. Để quyết định loại nợ nào nên được trả trước, CEO hãng tư vấn thẻ tín dụng lowcards.com - Bill Hardekopf gợi ý nên chọn các loại có hạn mức tín dụng thấp nhất, vì nếu vượt quá hạn mức đó, bạn sẽ phải trả phí và mất điểm tín dụng.

4. Lên kế hoạch dự phòng khẩn cấp

Weston cho rằng bạn nên để dành ít nhất 500 USD tiền mặt cho trường hợp khẩn cấp, như để sửa xe hay khám bệnh. Tốt nhất là tiết kiệm khoảng 6 tháng chi phí để đề phòng bị mất việc đột ngột.

5. Mua bảo hiểm

Hãy đảm bảo bạn đã mua bảo hiểm y tế, nhân thọ, nhà cửa hay xe cộ, đặc biệt khi bạn còn phải chịu trách nhiệm với nhiều người trong gia đình, như con cái. Chỉ một tai nạn hay trận ốm cũng có thể khiến bạn khánh kiệt, nếu không có bảo hiểm chi trả.

6. Đặt mục tiêu dài hạn

Hãy đặt mục tiêu lớn lao, như mua nhà hay đi du lịch vòng quanh thế giới. Chúng sẽ giúp bạn nỗ lực không ngừng. Nếu biết tiết kiệm từ sớm vì những mục tiêu như vậy, bạn còn có thể được lợi nếu gửi tiền trong ngân hàng và hưởng lãi gộp.

7. Chuẩn bị cho kế hoạch về hưu

Khái niệm "về hưu" nghe có vẻ xa xôi với những người chỉ vừa qua tuổi 20. Nhưng tiết kiệm sớm ngày nào, bạn sẽ cảm thấy thoải mái ngày đó khi tuổi về hưu đang đến gần. Nếu giám đốc đề nghị bạn đóng góp vào quỹ hưu trí, bạn cũng nên cân nhắc tham gia.

8. Quản lý chặt tiền đầu tư

Rất nhiều người quên rằng cần phải tái cân bằng danh mục đầu tư định kỳ. Việc này có thể khiến họ bị thua lỗ và giảm số tiền cần thiết khi về hưu. Hãy kiểm tra tài khoản ít nhất mỗi quý một lần và hỏi hãng cung cấp dịch vụ tài chính để hiểu rõ hơn về các khoản phí hay lựa chọn đầu tư.

Hà Thu (theo US News)

15 việc trẻ giỏi hơn người lớn

Học điều mới, thích nghi với sự thay đổi, làm nhiều việc cùng lúc, yêu thương vô điều kiện, biết tha thứ và quên... là những kỹ năng người lớn phải học hỏi từ chính con mình.

 Những điều trẻ không làm, già hối tiếc

 Tại sao phải dạy con từ thuở lên ba?

Lớn hơn và có nhiều quyền lực hơn không có nghĩa là người lớn làm mọi việc tốt hơn trẻ. Thực tế, có nhiều kỹ năng con cái làm tốt hơn bố mẹ và dưới đây là vài trong số đó:

Sáng tạo

Khi bạn hỏi con gái 4 tuổi xem có phải bé đã đổ nước chanh lên sàn nhà không, cô nhóc trả lời: "Không, mẹ ạ. Một con kiến đã làm đổ ra đấy". Liệu bạn có thể nghĩ ra tình huống này không?

Học điều mới

Đây là lý do các nhà giáo dục khuyên, nếu bạn muốn con mình giỏi song ngữ, hãy cho bé học từ nhỏ.

Một em bé 10 tháng tuổi có thể sử dụng chiếc iphone, ipad và điều khiển TV thành thạo mà không cần ai hướng dẫn. Thật đáng kinh ngạc.Làm chủ công nghệ

Làm nhiều việc cùng một lúc

Trẻ em tràn đầy năng lượng. Nếu bạn bảo một đứa trẻ dọn sạch phòng mình, bé sẽ vừa làm việc này vừa ăn một chiếc bánh, uống bịch sữa, nhảy múa và dùng ngón tay vẽ một kiệt tác lên tường.

Thích ứng với sự thay đổi

Khi cuộc sống có thay đổi lớn, chẳng hạn chuyển tới một quốc gia khác sống, trẻ nhỏ hầu như không hề nao núng. Bé có thể nhanh chóng rời bỏ những cái cũ và bắt nhịp cuộc sống mới ngay.

Kết bạn

Bạn có nhớ lần gần nhất mình ngồi cạnh một người lạ ở nơi công cộng và phá vỡ lớp băng im lặng bằng cách nói bạn thích chiếc áo của họ, cuộc trò chuyện giữa hai người đã tạo nên một tình bạn thực sự? Điều này có thể không hoặc rất khó làm với người lớn nhưng lại là chuyện nhỏ, hết sức tự nhiên với bọn trẻ.

Tha thứ và quên

Rất ít trẻ đi ngủ ban đêm và thức giấc nhớ lại những điều làm chúng bực bội ngày hôm trước. Điều này thật đáng yêu, và hiếm người lớn làm được.

Dễ vui 

Thậm chí việc đứng xếp hàng khi đi mua gì đó cũng là một điều thú vị với một đứa trẻ.

Tự tạo niềm vui

Đưa cho người lớn một cây gậy, họ có thể quẳng đi ngay. Đưa cho một đứa trẻ cây gậy, nó trở nên kỳ diệu, có thể biến thành một gậy đập bóng chày, một cây kiếm hay một con ngựa. 

Yêu thương vô điều kiện

Trẻ không để tâm bạn béo phì, dễ cáu kỉnh vào buổi sáng hay đang thiếu tiền. Chúng yêu bạn không cần vì bạn đẹp, giàu hay có điều kiện gì khác.

Tin tưởng

Ông già Noel, chú ngựa thần kỳ, nàng tiên răng... tất cả đều rất thật và rất gần gũi với trẻ.

Ôm  

Không gì tuyệt vời, ấm áp hơn cái ôm nồng nhiệt, yêu thương từ một đứa trẻ.

Nói đúng sự thật

Trẻ thường không biết che giấu cảm xúc của mình. Bé sẽ không nói điều mình thích thành ghét và ngược lại. 

Tò mò

Không có cách tự học nào tốt hơn là tò mò chính đáng và biết đặt câu hỏi cái gì, với ai, và yêu cầu được trả lời. Trẻ làm điều này rất tốt.

Không xấu hổ

Tồng ngồng chạy chơi trong sân, trung tiện ở nơi công cộng, ngoáy mũi, nhảy múa ở bất cứ chỗ nào... đều là những hình ảnh đẹp của trẻ.

Vương Linh (theo Shenkows

Tây dạy con như thế nào?

Tags: như thế nào, ông bà ngoại, trong thời gian, chiếc xe, giáo dục, con dâu, con cái, sau khi, thức ăn, Peter, cháu, đến, làm, chạy

Con trai tôi du học, sau khi tốt nghiệp thì định cư tại Mỹ, và đã kiếm cho tôi cô con dâu tên Susan. Hiện giờ, cháu trai Peter đã 3 tuổi. Trong thời gian 3 tháng tôi sang Mỹ, con dâu Susan có cách giáo dục con cái làm tôi - người mẹ chồng - phải đại khai nhãn giới. 

TIN LIÊN QUAN:

>> Dạy con ở tuổi mới lớn như thế nào?

>> 7 vấn đề nuôi dạy con gây tranh cãi nhất trên thế giới

>> Nuôi con một như thế nào?

Không ăn thì cứ nhịn đói

Mỗi buổi sáng, sau khi Peter thức dậy, Susan để phần ăn sáng lên bàn và bận rộn làm việc khác. Peter sẽ tự mình leo lên chiếc ghế, uống sữa, ăn bánh sandwich, sau khi ăn no, nó sẽ tự về phòng của mình, tự tìm quần áo trên tủ, rồi tự lấy giày, tự mình mặc lên. Bất kể chỉ mới 3 tuổi thôi, vẫn chưa phân biệt rõ ràng mặt trái hay mặt phải của bít tất, giày trái hay giày phải.

Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Có một lần, Peter lại mặc ngược chiếc quần lên người, tôi vội vàng chạy đến muốn thay lại cho cháu, nhưng đã bị Susan cản lại. Nó nói, nếu cảm thấy không thoải mái tự cháu sẽ cởi ra, và mặc lại; nếu nó không cảm thấy không có gì là không thoải mái, vậy thì tùy. Và nguyên ngày đó, Peter mặc cái quần ngược đó chạy tới chạy lui, Susan như không thấy gì hết.

Một lần nữa, Peter ra ngoài chơi với cháu nhà hàng xóm, chưa được bao lâu thì nó chạy thở hổn hển về đến nhà, nói với Susan: “Mẹ ơi, Lusi nói cái quần của con mặc ngược rồi, đúng không? Lusi là con nhà hàng xóm, năm nay 5 tuổi. Susan mỉm cười nói: “Đúng vậy, con có muốn mặc lại không?” Peter gật gật đầu, tự mình cởi quần ra, xem tỉ mỉ rồi, bắt đầu mặc lại. Từ lần đó về sau, Peter không bao giờ mặc ngược quần nữa.

Tôi đã không kiềm được mà nhớ lại, cháu gái ngoại của tôi lúc 5 - 6 tuổi chưa biết dùng đũa, lúc học tiểu học còn chưa biết cột dây giày, và bây giờ đang theo trung học dạng ký túc xá, mỗi cuối tuần là đem một đống quần áo dơ về nhà.

Có một buổi trưa, Peter giận dỗi, không chịu ăn cơm. Susan la rầy mấy câu, Peter giận hờn đẩy khay cơm xuống đất, thức ăn trên khay rớt đầy trên đất. Susan nhìn Peter, giọng nói nghiêm khắc: “Xem ra con đúng là không muốn ăn thật! Nhớ lấy, từ giờ đến sáng mai, con không được ăn gì hết.” Peter gật gật đầu, kiên quyết trả lời: “Yes!” Và tôi chợt cười thầm, hai mẹ con này cứng đầu như nhau!

Buổi chiều, Susan bàn với tôi, nhờ tôi nấu cho bữa tối. Tôi lại thầm nghĩ, nhất định Susan thấy sáng nay cháu không ăn gì hết, nên muốn buổi tối cháu ăn ngon và nhiều hơn. Tôi bèn trổ tài nấu ăn, làm món sườn chua ngọt mà Peter thích nhất, món tôm, và còn dùng mì Ý để làm món mì kiểu Việt Nam mà Peter rất thích, người nhỏ nhỏ như thế mà có thể ăn được một tô lớn.

Bắt đầu bữa cơm tối, Peter vui mừng nhảy lên ghế ngồi. Susan đến lấy đi dĩa và nĩa của con, nói: “Chúng ta giao ước rồi phải không, hôm nay con không được ăn gì hết, chính con cũng đồng ý rồi đó”. Peter nhìn nét mặt nghiêm túc của người mẹ, “òa” lên khóc, vừa khóc vừa nói: “Mẹ ơi, con đói, con muốn ăn cơm”. “Không được, nói rồi là phải giữ lời”. Susan không một chút động lòng. Tôi thấy đau lòng muốn thay cháu cầu xin, nói đỡ lời dùm, nhưng thấy ánh mắt ra hiệu của con trai tôi. Nhớ lại lúc mới đến Mỹ, con trai có nói với tôi: “Ở nước Mỹ, lúc cha mẹ giáo dục con cái, người ngoài không nên nhúng tay, bất kể là trưởng bối cũng không ngoại lệ”. Không còn cách nào, tôi chỉ còn giữ im lặng mà thôi. Bữa cơm đó, từ đầu đến cuối, Peter tội nghiệp chỉ ngồi chơi với chiếc xe mô hình, mắt trừng trừng nhìn ba người lớn chúng tôi ăn như hổ đói. Đến đó tôi mới biết dụng ý của Susan khi nhờ tôi nấu. Tôi tin rằng, lần sau, trong lúc Peter muốn giận hờn quăng liệng thức ăn, nhất định sẽ nghĩ đến kinh nghiệm bụng đói nhìn ba mẹ và bà nội ăn cao lương mỹ vị. Bụng đói không dễ chịu tí nào, huống chi là đối mặt với món mình thích ăn.

Buổi tối, tôi và Susan cùng đến chúc Peter ngủ ngon. Peter cẩn thận dè dặt hỏi: “Mẹ ơi, con đói lắm, giờ con có thể ăn món Việt không?” Susan mỉm cười lắc đầu, kiên quyết nói: “Không!”. Peter nuốt nước miếng, lại hỏi: “Vậy để con ngủ dậy rồi khi mở mắt con được ăn chứ?” “Đương nhiên được rồi”, Susan thật dịu dàng khẽ đáp. Peter đã cười tươi hẳn ra.

Sau bài học này, Peter rất tích cực ăn cơm, nó không muốn vì “tuyệt thực” mà lỡ bữa ăn ngon, và chịu cực hình bụng đói. Mỗi lần nhìn thấy Peter ngoạm từng phần lớn thức ăn, lúc miệng và mặt dính đầy thức ăn, tôi lại nhớ đến cháu ngoại, hồi bằng tuổi Peter; mấy người cầm tô cơm đí theo sau đuôi nó, dỗ dành, mà nó còn chưa chịu ngoan ngoãn ăn, mà còn ra điều kiện: ăn xong chén cơm mua một kiện đồ chơi, ăn thêm một chén thì mua thêm một kiện đồ chơi…

Ăn miếng trả miếng

Có một lần, chúng tôi dắt Peter ra công viên chơi. Rất nhanh, Peter đã cùng hai cô bé chơi nấu ăn với nhau. Cái nồi nhỏ bằng mủ, cái xẻng nhỏ, cái thau nhỏ, những cái chén nhỏ xếp đầy trên đường. Bất ngờ, Peter tinh nghịch cầm cái nồi bằng nhựa lên, đập rất mạnh lên đầu một cô bé. Cô bé bần thần một lúc trước khi oà khóc thật lớn. Cháu gái kia thấy tình hình vậy cũng òa khóc theo. Đại khái, Peter cũng không nghĩ đến hậu quả nghiêm trọng như vậy sẽ xảy ra, đứng qua một bên, trợn mắt nhìn. Susan đi tới. Sau khi hiểu được đầu đuôi sự việc, nó không quát nạt một tiếng, cầm lấy cái nồi ấy, gõ mạnh một cái lên đầu Peter. Peter không phòng bị, té ngã xuống bãi cỏ, khóc nức nở. Susan hỏi Peter: “Đau không? Lần sau có còn làm thế nữa không?” Peter vừa khóc vừa lắc đầu. Tôi tin rằng, lần sau nó sẽ không làm thế nữa.

Cậu của Peter tặng cho cháu một chiếc xe đạp nhỏ, Peter rất thích, khư khư giữ làm bảo bối không cho ai đụng vào. Lusi cô bé trong xóm, là bạn thân của Peter, đã mấy lần thỉnh cầu Peter cho chạy thử chiếc xe nhỏ này, Peter không đồng ý. Một lần, mấy cháu đang chơi chung với nhau, Lusi thừa lúc Peter không để ý, lén lén nhảy lên chiếc xe và đạp mau đi. Khi biết ra, Peter rất phẫn nộ, đến méc mẹ.

Susan đang ngồi nói chuyện và uống café với mẹ của những đứa nhỏ kia, liền mỉm cười trả lời con: “Chuyện của chúng con thì chúng con tự giải quyết, mẹ không xen vào được.” Peter bất lực quay đi. Một lát sau, Lusi chạy chiếc xe về. Vừa thấy Lusi, Peter lập tức chạy tới đẩy bạn té xuống đất, giật lại chiếc xe. Lusi ngồi bệt dưới đất, khóc ré lên. Susan ẵm Lusi dậy và dỗ dành một lát. Rất nhanh sau đó Lusi đã chơi vui vẻ lại với những bạn còn lại. Peter tự mình chạy xe tới lui một lát thì cảm thấy hơi nhàm chán, nhìn thấy những bạn kia chơi thật vui vẻ với nhau nên nó muốn tham gia chung. Nó chạy tới chỗ Susan, lầu bầu thưa: “Mẹ, con muốn chơi với Lusi và tụi nó”.

Susan không đả động gì và trả lời: “Con tự kiếm mấy bạn ấy vậy!” "Mẹ ơi, mẹ đi với con nhen”, Peter thỉnh cầu. “Chuyện này không được rồi, lúc nãy con đã làm cho Lusi khóc, giờ con lại muốn chơi với mọi người, vậy con phải tự đi giải quyết vấn đề". Peter leo lên chiếc xe và chạy từ từ đến chỗ Lusi, lúc gần đến chỗ, thì nó lại quay ngược đi. Chạy tới lui mấy vòng như vậy, không biết từ lúc nào mà Peter và Lusi lại vui vẻ với nhau, hợp thành nhóm ồn ào.

Dạy dỗ chăm nom con cái là chuyện của cha mẹ

Song thân Susan biết tôi đang ở Mỹ, nên lái xe từ California đến thăm chúng tôi. Nhà có khách tới, Peter rất hào hứng, chạy lên chạy xuống. Nó lấy cái thùng đựng đầy nước, rồi xách đi tới đi lui trong nhà. Susan cảnh cáo nó mấy lần rồi, rằng không được làm nước văng lung tung trong nhà. Peter để ngoài tai. Cuối cùng Peter đã làm nước đổ hết ra nền. Chưa thấy mình làm sai, Peter còn đắc ý dẫm đạp lên vũng nước, làm ướt hết quần áo.

Tôi lập tức chạy đi lấy cây lau nhà để dọn dẹp. Susan giật lại cây lau nhà và đem đưa cho Peter, nói với nó: “Lau sàn cho khô, cởi đồ ướt ra và tự mình giặt sạch”, Peter không chịu vừa khóc vừa la. Susan không nói thêm lời nào, lập tức kéo nó đến phòng trữ đồ, đóng chặt cửa lại. Nghe từ bên trong tiếng khóc hoảng sợ của nó, tim tôi đau thắt lại, rất muốn chạy đến ẵm cháu ra. Bà ngoại của Peter lại cản tôi, nói: “Đó là chuyện của Susan".

Một lát sau, Peter không khóc nữa, nó ở trong phòng trữ đồ hét thật lớn: “Mẹ ơi, con sai rồi!” Susan đứng ở ngoài hỏi: “Thế giờ con biết phải làm gì chưa?” “Con biết”. Susan mở cửa ra, Peter chạy từ phòng trữ đồ ra, nước mắt đầy mặt. Nó cầm cây lau nhà cao gấp đôi nó ra sức lau cho khô sàn nhà. Sau đó tự cởi quần áo dơ ra, xách trên tay, trần truồng chạy vô nhà tắm, hí hửng giặt đồ. Ông bà ngoại của nó nhìn vào thái độ kinh ngạc của tôi, thích thú mỉm cười. Sự việc này làm tôi cảm động vô cùng.

Sau này, tôi và ông bà ngoại của Peter trong khi trò chuyện có nhắc đến chuyện này, một câu họ nói đã gây ấn tượng sâu sắc cho tôi: “Con trẻ là con cái của cha mẹ chúng, trước tiên phải tôn trọng cách giáo dục của cha mẹ".

Đứa bé tuy còn nhỏ, nhưng thường mang tính nghịch ngợm bẩm sinh. Nếu quan sát thấy các thành viên trong gia đình có mâu thuẫn, nó sẽ nhạy bén lợi dụng sơ hở. Việc này không cải thiện hành vi của nó, và chẳng ích lợi gì cho nó. Ngược lại còn làm cho vấn đề càng nghiêm trọng hơn, thậm chí còn gây ra những vấn đề khác.

Ngoài ra, nếu các thành viên trong gia đình xung đột, không khí gia đình không hòa thuận, trẻ sẽ có cảm giác bất an, sự phát triển tâm lý của nó sẽ bị ảnh hưởng bất lợi. Cho nên, dù ông bà cha mẹ bất đồng về cách giáo dục con cháu, hay là vợ chồng có quan niệm giáo dục khác nhau, cũng không nên để lộ sự mâu thuẫn trước mặt con cái. Ông bà ngoại của Peter ở lại một tuần và chuẩn bị về Cali. Hai ngày trước khi đi, ông ngoại của Peter rất nghiêm túc hỏi con gái mình: “Peter muốn chiếc xe đào đất, ba có thể mua cho nó chứ?”. Susan suy nghĩ rồi nói: “Ba mẹ lần này đã mua cho nó đôi giày trượt băng làm qùa rồi. Đợi đến Noel ba hãy mua chiếc xe đó cho nó!”

Tôi không biết ông ngoại của Peter nói như thế nào với thằng nhóc này, mà sau đó tôi dắt cháu đi siêu thị, nó chỉ tay vào món đồ chơi, khoe: “Ông ngoại nói, đến Noel sẽ mua tặng cháu cái này” với giọng thích thú và mong đợi.

Susan nghiêm khắc với con như vậy nhưng Peter lại yêu thương mẹ hết mực. Khi chơi ở ngoài, cháu hay thu thập một số hoa lá mà cháu cho là đẹp rồi trịnh trọng tặng mẹ. Người ngoài tặng quà cho cháu, cháu luôn gọi mẹ cùng mở quà; có thức ăn ngon, cháu luôn để phần một nửa cho mẹ.

Nghĩ đến nhiều đứa trẻ coi thường và lạnh nhạt đối xử đối với cha mẹ, tôi không thể không kính phục cô con dâu Tây này của tôi. Theo tôi, cách giáo dục con cái của bà mẹ Phương Tây này rất xứng đáng để các bà mẹ Phương Đông như tôi học theo...

nên chọn khởi nghiệp ở các công ty lớn

Bạn sẽ biết cách thu xếp và giải quyết công việc một cách phù hợp

Nhiều công ty lớn sẽ cố gắng giúp các nhân viên mới có cái nhìn chung nhất về công việc để họ có thể thích ứng với các vị trí khác nhau mà họ sẽ làm. Nếu bạn nhận được bất cứ một sự trợ giúp nào thì hãy bắt tay vào ngay với công việc của mình. Một công ty lớn hơn cũng đưa ra nhiều chương trình đào tạo với quy mô lớn cho nhân viên mới của họ. Một công ty nhỏ hơn sẽ không thể nào phối hợp tốt giữa công việc kinh doanh và việc quản lý nhân viên.

Thời gian là rất quý giá vì vậy hãy sử dụng nó một cách hiệu quả nhất

Bạn sẽ có nhiều cơ hội hơn trong một công ty lớn nếu bạn biết chủ động nắm bắt nó. Làm việc với cả một núi công việc vặt ở công ty nhỏ sẽ không thể sánh bằng được làm việc ở một chức vụ cao hơn, công việc mang nặng trọng trách hơn khi ở một công ty lớn hơn. 

Chìa khóa đó là bạn cần tích lũy kinh nghiệm công việc cho bản thân trong 2-3 năm ngay từ khi mới khởi nghiệp. Nếu thời gian này không được tích lũy đủ thì vấn đề trên sẽ trở nên vô nghĩa dù bạn làm ở công ty lớn hay nhỏ.

Bạn sẽ xây dựng những mối quan hệ tốt với mọi người, điều này giúp tạo cơ hội cho tương lai công việc được rộng mở

Lúc nào đó, vị lãnh đạo của bạn sẽ nói với bạn rằng người nhân viên tốt nhất mà họ tuyển chính là thông qua những người giới thiệu. Bạn có thể xây dựng những mối quan hệ tốt ở các công ty nhỏ, nhưng cũng có thể có được những mối quan hệ rộng và giúp ích cho công việc của bạn nếu làm việc trong một công ty lớn. 

Bởi vì có cơ hội được làm việc cùng những vị giám đốc và các nhà lãnh đạo có thâm niên ở các môi trường làm việc khác nhau sẽ giúp bạn có những bước tiến triển tốt hơn trong công việc tương lai, điều này bạn sẽ không bao giờ có nếu làm ở một công ty nhỏ.

Thật khó thể giấu rằng “bạn luôn có thể rời bỏ một công ty lớn vì một công ty nhỏ”

Những công ty nhỏ luôn tìm kiếm những nhân tài có thể giúp cho họ phát triển và lớn mạnh hơn. Họ luôn tìm kiếm người có kinh nghiệm từng làm việc cho các công ty lớn. Chính vì điều này đã khiến bạn muốn bắt đầu công việc tại các công ty lớn.

Kinh nghiệm thu được ở công ty lớn thì đáng quý hơn những kinh nghiệm như vậy nhưng ở một công ty nhỏ

Khi mới khởi nghiệp, nếu bạn cảm thấy bực bội vì có quá nhiều việc phức tạp đến nhanh chóng cùng lúc thì việc học tìm ra cách giải quyết phù hợp với công việc rắc rối và phức tạp đó là điều vô cùng quý giá. Khi vấn đề rắc rối đó ảnh hưởng hay làm thui chột đi khả năng phát triển công việc của bạn thì đã đến lúc bạn nên từ bỏ nó. 

Tuy nhiên, kinh nghiệm có được trong nhóm dự án thành công là dấu hiệu tốt cho khởi đầu sự nghiệp của họ, điều này bạn hiếm khi đạt được ở các công ty nhỏ, trừ khi, thành công ấy bắt nguồn từ những người đã từng làm việc cho các công ty lớn trước đó.

Theo một số người trẻ mới chỉ có 1-2 năm kinh nghiệm, người đã từng được làm các dự án quốc tế, công tác với các giám đốc cấp cao, được tiếp xúc với nhiều giáo sư hàng đầu thế giới vào lúc mới bước vào nghề, họ cho rằng những kinh nghiệm là vô cùng quý giá, bạn dường như không thể giành được điều này nếu làm việc tại các công ty nhỏ hơn.

Càng có nhiều trải nghiệm thì càng có nhiều cơ hội tiếp xúc với những dự án công việc lớn

Lời khuyên tốt nhất cho bạn là đừng nên quan tâm về quy mô của công ty mà hãy quan tâm hơn về mức độ cơ hội bạn có thể có và khả năng tạo dựng mối quan hệ với các đồng nghiệp. Về lâu dài, thời gian là tài sản rất có giá trị. Chìa khóa thành công đó là không lãng phí thời gian ngay từ bây giờ.

>> 5 sai lầm cần tránh khi khởi sự kinh doanh

Phong Linh

Theo Trí Thức Trẻ/BusinessInsider

Tags: công ty lớn, công việc, dự án lớn, khởi nghiệp, kinh nghiệm, sự nghiệp

Giáo dục

Là Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc tập đoàn FPT, song Tiến sỹ Trương Gia Bình cũng gặp nhiều khó khăn khi xin học cho con, trong bối cảnh số lượng trường học có chất lượng tốt còn ít.

Mọi người thường biết đến TS. Trương Gia Bình như một doanh nhân thành đạt chứ ít người biết rằng vị Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn FPT này còn có rất nhiều “duyên nợ” với lĩnh vực giáo dục – đào tạo. 

Bên cạnh vai trò của một doanh nhân, TS. Trương Gia Bình còn đang tham gia hoạt động trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Anh có thể chia sẻ với độc giả về điều này?

Tôi được khơi nguồn từ những ý tưởng, lời khuyên, lời động viên của cố GS.VS Nguyễn Văn Đạo – nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội. Giáo sư đã giúp đỡ tôi rất nhiều để thành lập Khoa Quản trị Kinh doanh (HSB) – ĐHQGHN vào năm 1995.

Quay ngược lại dòng thời gian về với thời điểm sau khi anh tốt nghiệp Cử nhân Toán tại trường Đại học Tổng hợp Lomonosov – Nga vào năm 1979 và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán - Lý vào năm 1982. Có một thắc mắc là tại sao anh không theo đuổi con đường trở thành thày giáo mà chuyển hướng thành doanh nhân, phải chăng vì thời đó giáo viên thường gắn liền với khái niệm “ba cọc ba đồng”?

Thế hệ của tôi được hưởng thụ sự giáo dục về niềm tự hào dân tộc, sinh ra là người Việt Nam đã là điều hạnh phúc. Tuy nhiên trong một lần ra nước ngoài, tôi gặp phải một sự thật phũ phàng là không phải ai cũng tôn trọng chúng ta và điều ấy là một nỗi đau. 

Những năm 1980, khi đang là cộng tác viên Viện Hàn lâm Xô Viết, hôm tôi ra sân bay tiễn một người bạn về Việt Nam, tôi chứng kiến cảnh một cảnh sát đã cầm hộ chiếu của cô gái này vứt toẹt xuống đất. Lúc đó tôi mới thấm thía nghèo là hèn, hèn là nhục; cũng tóc đen da vàng nhưng thời điểm đó, cầm giấy tờ Nhật Bản thì người ta được kính trọng.

Năm 1985, tôi về Việt Nam, một người bạn than thở “Bình ơi đói quá không nuôi nổi vợ con, mình phải làm cái gì đi chứ?”. Vượt lên nghèo khó vốn là một suy nghĩ chất chứa trong đầu từ lâu, và tôi quyết định lập nhóm “Nhiệt và chất” ở Viện Cơ rồi bắt đầu làm kinh tế. Năm 1988, FPT chính thức ra đời với 13 thành viên.

Sau khi đã gặt hái nhiều thành công trên vai trò doanh nhân, tại Diễn đàn ICT Summit gần đây, có vẻ như anh rất hào hứng khi tham gia chủ tọa tiểu ban Giáo dục. Vì sao vậy?

Nếu khoa học - công nghệ là động lực của phát triển kinh tế - xã hội, thì giáo dục, đào tạo là chìa khoá của khoa học - công nghệ. Để nâng cao trình độ, năng lực công nghệ thì không có con đường nào khác ngoài việc đẩy mạnh giáo dục và đào tạo.

Thế giới đang trở nên phẳng hóa, cuộc cạnh tranh toàn cầu đang diễn ra ngay tại nơi chúng ta đang sống. Việt Nam đã 11 năm nằm trong bẫy thu nhập trung bình thấp. Hàn Quốc vượt bẫy này sau 19 năm, Malaysia là 27 năm còn Philippines đã 36 năm mà chưa thấy lối thoát. Tiền đồ Việt Nam sẽ theo kịch bản nào, như Phillipines hay khá hơn như Malaysia, hay thực sự hóa “rồng” như Hàn Quốc? 

Vấn đề then chốt của chúng ta là giáo dục và đào tạo. Không cạnh tranh được nguồn nhân lực, không giải tỏa được sức mạnh của con người Việt Nam thì chúng ta không thể có một tương lai tươi sáng được. Việt Nam cần đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao, học ở Việt Nam mà có thể làm ở mọi nơi trên thế giới. Nếu chúng ta đặt mục tiêu như vậy ngay từ lớp mẫu giáo cho tới đại học thì chúng ta sẽ có một tương lai tốt đẹp.

Cá nhân anh và các thành viên trong gia đình có bao giờ là nạn nhân của những tiêu cực trong ngành giáo dục – đào tạo hiện nay hay không?

Hiện tại tôi không chịu áp lực gì. Tuy nhiên, tôi cũng đã gặp khó khăn trong việc xin học cho con. Số lượng trường học có chất lượng tốt hiện nay còn hạn chế, trong khi nhu cầu của các bậc cha mẹ muốn con em mình được giáo dục tiếp thu ở những trường tốt này rất cao. Do vậy tôi mong muốn chúng ta cố gắng nhân rộng mô hình các trường tốt để đáp ứng nhu cầu của nhân dân.

Trăn trở lớn nhất với giáo dục hiện nay của anh là gì?

Ngay từ bây giờ, Việt Nam cần đẩy mạnh việc đổi mới giáo dục, vượt qua bẫy thu nhập trung bình và khai thác tốt nhất cơ hội dân số vàng. Hệ thống giáo dục Việt Nam cần tái kiến trúc nhằm giúp định hướng, phân luồng nghề nghiệp sớm, hướng tới việc học suốt đời. 

Chương trình đào tạo phải hướng tới toàn cầu hóa, tương thích với nhiều quốc gia, đảm bảo tính chuyển đổi, sử dụng được tài nguyên học tập và trao đổi giáo dục quốc tế. Đặc biệt phải chú trọng đào tạo ngoại ngữ. Chúng ta cũng cần hiện đại hóa giáo dục, áp dụng công nghệ tiên tiến trong giáo dục đào tạo. Học sinh phải là trung tâm của việc dạy và học.

Ngoài việc đào tạo ra những chuyên gia có trình độ chuyên môn xuất sắc, hệ thống giáo dục cũng cần quan tâm đào tạo nhân cách, về tính trung thực, sự cần cù, ham học hỏi và đào tạo kỹ năng phát triển cá nhân toàn diện giúp sinh viên thích nghi được với sự thay đổi như vũ bão của công nghệ, xã hội và nền kinh tế.

Quay lại với vai trò doanh nhân Trương Gia Bình, anh đã, đang và sẽ làm gì để góp phần phát triển sự nghiệp giáo dục – đào tạo của nước nhà?

FPT đã, đang và sẽ liên tục nghiên cứu, chuyển giao những công nghệ mới áp dụng trong giáo dục và đào tạo như phương pháp học tích hợp tăng cường kỹ năng sinh viên “Blended Learning”, hệ thống quản trị tài nguyên học tập OneLMS, thư viện điện tử, hệ thống quản lý sinh viên CMS,... Với việc số hóa trong giảng dạy và học tập, Đại học FPT đang từng bước áp dụng triết lý đào tạo hiện đại, qua đó biến đổi từ môi trường “đào tạo” (training) với giảng viên làm chủ sang môi trường “học tập” (learning) với sinh viên làm chủ quá trình học tập.

Tính tới thời điểm hiện tại, khối giáo dục FPT đã có hơn 15.000 sinh viên hệ đại học, cao đẳng chính quy và khoảng 55.000 học viên các khóa ngắn hạn trên toàn quốc, góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho công cuộc phát triển đất nước.

Ý tưởng thành lập Đại học FPT phải chăng cũng xuất phát từ mong muốn cải thiện chất lượng giáo dục – đào tạo trong nước của TS. Trương Gia Bình?

Ý tưởng đầu tiên bắt đầu từ thực tiễn “khát” nguồn nhân lực CNTT chất lượng cao đáp ứng cho chính Tập đoàn FPT. Đơn cử, tại Công ty Phần mềm FPT, chúng tôi có hợp đồng nhưng không đủ nhân lực để thực hiện. Dự kiến năm 2013, Công ty Phần mềm FPT cần tuyển thêm 2.000 - 2.500 nhân viên và con số sẽ là 9.000 nhân viên mới vào năm 2015. Đại học FPT chính là điểm tựa vững chắc cho sự phát triển của FPT.

Mặt khác, mong muốn khi thành lập Trường Đại học FPT là xây dựng mô hình của một trường Đại học thế hệ mới, có triết lý giáo dục hiện đại, gắn liền đào tạo với thực tiễn cuộc sống và nhu cầu nhân lực của đất nước, góp phần đưa ngành công nghệ thông tin Việt Nam lên ngang tầm các nước tiên tiến trên thế giới.

Anh có thể “bật mí”mong ước của anh về sự phát triển của nền giáo dục Việt Nam trong năm tới chứ?

Tôi cho rằng cần đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng toàn cầu hóa, hiện đại hóa và lấy học viên làm trung tâm.

Cảm ơn anh!

Theo Ngọc Mai 

ICTnews

chuyện khởi nghiệp với Đại sứ Israel

Đầu xuân, nói chuyện khởi nghiệp với Đại sứ Israel Meirav Eilon Shahar - người đã đưa cuốn sách “Quốc gia khởi nghiệp” tới Việt Nam. Một câu chuyện về ý chí của người Do Thái và sự kỳ diệu của đổi thay.

Những nông trang đầy hoa giữa sa mạc khô cằn

- Xin chào Đại sứ! Năm mới nhìn lại năm cũ: 2013 có thể nói là một năm khởi đầu nhiệm kỳ ấn tượng của bà, đặc biệt là sự kiện ra mắt cuốn sách “Quốc gia khởi nghiệp” tại Việt Nam. Đại sứ có kỳ vọng một sự chào đón nồng nhiệt đến như vậy?

- Muốn người dân hai nước hiểu nhau, chúng ta cần biết về văn hóa, lịch sử, truyền thống xã hội của nhau, về việc “chúng ta là ai”. Tôi rất tin vào mối liên kết giữa con người.

“Quốc gia khởi nghiệp” đã gây ấn tượng mạnh cho tôi khi lần đầu đọc nó, cách đây vài năm. Vì nó đã khái quát được tính cách người Israel, về những chính sách liên quan đến kinh tế, về việc toàn bộ các công dân Israel đều phải tòng quân, về những lợi ích mà những tháng ngày nhập ngũ mang lại...

Bên cạnh đó, tôi nghĩ, cuốn sách cũng có những liên hệ với người Việt Nam. Vì có thể nói, Việt Nam cũng là một quốc gia của tinh thần doanh nghiệp. Đó là một trong những điều tôi rất yêu quý Việt Nam.

Dự kiến, trong năm nay chúng tôi sẽ tiếp tục giới thiệu thêm hai cuốn nữa; mà trước hết là cuốn sách viết về Thủ tướng đầu tiên của Israel Ben Gurion - người có nhiều nét tương đồng với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hai nhà lãnh đạo từng gặp nhau tại Paris. Tầm nhìn mà Thủ tướng Gurion tạo ra cho Israel cũng chính là những gì Chủ tịch Hồ Chí Minh mong đợi tạo dựng cho Việt Nam…

- Điều gì bà muốn người Việt Nam biết về Israel  nhiều nhất?

- Thật khó để chọn một cái “nhất”. Trước hết, dân tộc Do Thái đã phải gánh chịu cay đắng hơn bất cứ dân tộc nào trên thế giới, đặc biệt là thảm họa diệt chủng của phátxít Đức. Những người Do Thái đầu tiên quay trở lại Israel ngày nay để lập quốc đã phải trải qua một thời kỳ vô cùng khó khăn.

Israel đã trở thành quê hương tiếp nhận những người Do Thái trở về từ 70 quốc gia khác nhau. Chúng tôi chỉ có một con đường: Phải thành công. Chúng tôi không có cánh cửa cho thất bại sau tất cả những tro tàn lịch sử. Chúng tôi đã tạo ra các kitbutz, những nông trang tập thể đầy hoa giữa sa mạc khô cằn. Đó chính là nguồn lực để xây dựng đất nước.

- Trên cộng đồng mạng Việt Nam đang chia sẻ bình luận hài hước: “Người Do Thái có tủ sách, Việt Nam có tủ… rượu ”. Bà nghĩ sao?Nhìn thấy tinh thần khởi nghiệp của Việt Nam qua những người bán… bỏng ngô

- Tôi không nghĩ như vậy. Tôi từng đến Việt Nam du lịch vào năm 1991 và thấy thật may mắn được trở lại để chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của Việt Nam vào thời kỳ này.

Ngay từ những năm 90 của thế kỷ trước, tôi đã cảm nhận tinh thần doanh nghiệp của Việt Nam. Tôi thấy rất nhiều người bán bỏng ngô đẩy xe bán cho du khách quanh hồ Gươm. Khi cảnh sát xuất hiện, họ di chuyển và lại quay lại ngay khi cảnh sát rời đi. 

Có thể các bạn thấy buồn cười nhưng tôi rất ấn tượng, vì người Việt Nam sẵn sàng nắm lấy cơ hội - dù nhỏ nhất có được - để nuôi sống mình bằng nghề. Đó chính là tinh thần khởi nghiệp. Tôi ngưỡng mộ ý chí thay đổi cuộc sống của người Việt Nam. Vì tương lai của một quốc gia chính là người dân, chứ không phải điều gì khác.

- Nền kinh tế Việt Nam đang phải trải qua thời điểm khó khăn. Đâu là những kinh nghiệm - theo bà, Việt Nam có thể học hỏi từ Israel?

- Tôi không có chút nghi ngờ nào, rằng Việt Nam sẽ vượt qua thách thức hiện nay. Nếu Việt Nam muốn học hỏi kinh nghiệm từ nước khác, điều đó hoàn toàn trong tầm tay. Nhưng việc áp dụng thế nào, đó sẽ là quyết tâm của các bạn. Không ai có thể làm hộ Việt Nam điều đó. 

Israel đã tiến rất nhanh trên con đường từ một quốc gia đang phát triển thành một nền kinh tế phát triển. Nhưng thực tại, Israel cũng đối diện với rất nhiều khó khăn, cả về mặt kinh tế lẫn chính sách và chúng tôi cũng đang phải siết chặt ngân sách.

Quốc gia nào cũng gặp khó khăn khi áp dụng kinh nghiệm học hỏi được vào thực tiễn. Song đừng nản lòng khi thất bại. Đó chính là chìa khóa thành công của Israel.

Có nhiều người thắc mắc vì sao chúng tôi lại hay tuyển dụng giám đốc là những người đã từng thất bại trên thương trường. Lý do: Đó mới là người có kinh nghiệm và họ hiểu “không nên làm gì”. Chính những người đã thất bại khi khởi nghiệp sẽ thúc đẩy Israel tiến lên. Tôi nhận thấy Việt Nam lại khác. Các bạn thường ngại những người đã “ngã ngựa”.

- Như Đại sứ nói, tài sản của một quốc gia chính là con người; nhưng sẽ khó có được một “quốc gia khởi nghiệp” nếu thiếu đi một nền giáo dục vững chắc, ngay từ trong gia đình. Bí quyết dạy con của người mẹ Do Thái là gì, thưa bà?

- Tôi không nghĩ có bí quyết nào cả. Có lẽ, nó chỉ là một bài học đơn giản: Để con tự đứng dậy khi vấp ngã và cổ vũ con có suy nghĩ độc lập, khác biệt. Đa số các bà mẹ Do Thái trước đây đều mong con mình lớn lên trở thành luật sư hay bác sĩ. Nhưng ngày nay, họ lại muốn con mình có thể lập ra các công ty, tự khởi nghiệp. Đó là cả một sự thay đổi lớn về tư tưởng xã hội.

Tuy nhiên, chúng tôi cũng không hài lòng về hệ thống giáo dục của mình. Người Do Thái có tinh thần phê và tự phê rất cao. Ở nơi nào có người Israel, anh ta sẽ sẵn sàng tranh luận, kể cả với lãnh đạo của mình. Chúng tôi tự do nói ra những gì mình nghĩ, thậm chí chất vấn ngược: Vì sao anh lại lãnh đạo tôi, mà không phải là tôi lãnh đạo anh?

- Bà không nghĩ chất vấn, tranh cãi về mọi thứ cũng có thể dẫn đến sự mất quy củ sao?

- Trái lại, chìa khóa để duy trì trật tự là mọi người có quyền đưa ra ý kiến của mình “trước khi quyết định được ban hành”. Còn khi quyết định đã được đưa ra, tất cả sẽ phải tuân thủ. Nó cũng giống như tinh thần thượng tôn pháp luật vậy. 

Người Israel rất trân trọng và lắng nghe ý kiến trái chiều. Văn hóa tranh luận luôn được khuyến khích. Việt Nam có câu “Chín người mười ý”. Còn ở Israel thì câu đó sẽ là “Hai người bốn ý”. Tức, người Israel luôn có sẵn ít nhất 2 câu trả lời cho một vấn đề.

Để có thể bắt kịp với những thay đổi, chúng tôi luôn trân trọng mọi sự khởi đầu. Mỗi năm, Israel có đến hàng nghìn công ty mới ra đời và tập trung rất nhiều vào lĩnh vực công nghệ hiện đại - vốn luôn chiếm lĩnh vị trí trung tâm của phát triển xã hội. Tôi luôn ấn tượng trước những gì mà trí óc con người có thể làm được.

- Xin chúc Đại sứ một năm mới khởi sắc!

Theo Tô Phương Thủy

Lao động

Mọi người xung quanh cũng đang còn khó khăn

- Tôi 37 tuổi, đang làm việc cho công ty liên doanh có thu nhập khoảng 17 triệu đồng/tháng. Tôi đầu tư mua nhà chung cư năm 2010 giá 1,5 tỷ đồng nhưng bây giờ bán chỉ khoảng 1 tỷ đồng và còn nợ khoảng 500 triệu. Xin hỏi tiến sĩ cách thoát nợ nần sớm nhất? (Lương Xuân Anh, 37 tuổi, 23 Phan Chu Trinh, Hà Nội)

- Ngân hàng đang chịu nhiều áp lực từ các khoản nợ xấu bất động sản. Bạn nên thương lượng để khoanh hay giảm nợ.

Tiến sĩ Alan Phan: kinh nghiệp quản lý tài chính cá nhân

- Thất bại nào khiến ông nhớ nhất trong cuộc đời? (Nguyễn Tiến Dũng, 51 tuổi, Tân Mai-Hoàng Mai-Hà Nội)

- Tôi có quá nhiều thất bại và cũng ít khi suy nghĩ về những thất bại này vì không muốn tự làm khổ mình. Do đó, chuyện xếp hạng hoàn toàn không cần thiết.

- Xin ông chia sẻ kinh nghiệm vươn lên sau khi kinh doanh thất bại? (Nguyễn Văn Duy, 38 tuổi, Hà Nội, Q.Hà Đông)

- Học bài học về thất bại và nhanh chóng quên đi. Ngồi xuống và bình tĩnh làm lại kế hoạch mới. Bạn phải hiểu rõ, tương lai không nhất thiết phải là quá khứ.

- Ở tuổi của mình, tự ngẫm thì ông có phải là một người thành đạt? (Thanh, 35 tuổi, Hà Nội)

- Tôi không bao giờ suy nghĩ về những danh xưng hoặc mình hoặc người khác tự gán cho mình. Có những ngày tôi hạnh phúc nhưng cũng có những ngày tôi khổ sở vất vả, và nói chung thì tôi rất an bình với bất cứ những gì đã và đang xảy đến với mình.

Ông Phạm Nhật Vượng: 'Tiền chẳng thể mang theo khi đã chết'

Trở thành người Việt đầu tiên lọt vào danh sách tỷ phú của Forbes, Phạm Nhật Vượng được tạp chí này gọi là Donald Trump của Việt Nam .
> Forbes vinh danh tỷ phú Việt Nam đầu tiên

Tháng 10/2012, Trung tâm thương mại Vincom Center A đã khai trương trên đường Đồng Khởi, TP HCM. Công trình này nổi bật không chỉ nhờ quy mô lớn (diện tích hơn 38.000 mét vuông, bãi đỗ xe ba tầng ngầm, 300 phòng và khách sạn 5 sao) mà còn do thời điểm. Thị trường bất động sản Việt Nam đã đóng băng suốt từ năm 2011 với ít nhất 13,5% trong 10 tỷ USD cho vay bất động sản được coi là nợ xấu.

Tuy nhiên, Phạm Nhật Vượng, người đứng đằng sau công trình này lại không uống champagne, cắt băng khánh thành hay đọc diễn văn. Ông chỉ lặng lẽ theo dõi buổi lễ từ hàng ghế đầu. Trong buổi phỏng vấn sau đó, ông chỉ giải thích đơn giản: “Tôi thích tự mình cảm nhận hạnh phúc".

Phạm Nhật Vượng thường được coi là Donald Trump của Việt Nam. Ông cũng là tỷ phú USD đầu tiên tại Việt Nam lọt vào danh sách của Forbes với 1,5 tỷ USD tài sản. Chủ yếu nhờ 53% cổ phần tại Tập đoàn Vingroup. Vingroup hiện nằm trong top 5 công ty giá trị nhất trên sàn chứng khoán Việt Nam.

Chủ tịch Tập đoàn Vingroup - Phạm Nhật Vượng. Ảnh: Forbes

Ông sinh năm 1968 tại Hà Nội. Cha ông là lính phòng không, còn mẹ có một quán trà nhỏ ở vỉa hè. Khi ấy, kinh tế cả gia đình ông đều trông cậy vào quán nước nhỏ. Phạm Nhật Vượng cho biết: "Ước mơ của tôi khi ấy đơn giản lắm. Tôi chỉ muốn kiếm tiền để giúp đỡ gia đình mình thôi".

Sau đó, ông Vượng đã vượt lên hoàn cảnh nhờ những cuốn sách. Với năng khiếu toán, ông giành được học bổng ngành kinh tế khai thác vật liệu thô tại Đại học địa chất Moscow, Nga. Phạm Nhật Vượng tốt nghiệp năm 1993.

Sau khi kết hôn cùng người yêu thời đại học, ông quyết định ở lại nước ngoài để làm việc. Đôi vợ chồng trẻ mở một nhà hàng Việt ở Ukraina với số vốn 10.000 USD vay từ gia đình và bạn bè. Nhận thấy nhu cầu tại đây, ông làm mì ăn liền theo quy trình sản xuất nhập khẩu từ Việt Nam. Loại mì này rất mới mẻ với người dân Ukraina và lập tức trở nên nổi tiếng. Ông cho biết: “Người dân nơi đây lúc ấy cũng nghèo lắm”.

Vì vậy, ông đã quyết định đánh cược khi vay tiền với lãi suất 8% một tháng để mở rộng sản xuất. Phạm Nhật Vượng sau đó được tôn vinh là ông vua thức ăn chế biến tại Ukraina. Năm 2009, ông bán công ty của mình - Technocom cho Nestle với mức giá không được tiết lộ. Technocom khi ấy có doanh thu ước tính 150 triệu USD một năm.

Thời điểm Phạm Nhật Vượng quay về Việt Nam, kinh tế tại đây đang vào thời kỳ bùng nổ. Thương mại với Mỹ đã được bình thường hóa và vai trò của kinh tế tư nhân cũng ngày càng được nhấn mạnh. Vì vậy, ông nảy ra ý tưởng biến một số đảo hoang sơ tại Nha Trang thành khu nghỉ dưỡng cao cấp. Kết quả là Vinpearl Resort Nha Trang 225 phòng ra đời.

Một năm sau, ông khai trương Vincom Bà Triệu - tổ hợp trung tâm thương mại đầu tiên tại Hà Nội. Ba năm sau, ông bổ sung 260 phòng nữa tại Vinpearl và lắp cáp treo xuyên biển dài 3,2 km. Ông cũng cho xây dựng Vincom Village với hàng trăm biệt thự cao cấp. Vincom được niêm yết trên sàn chứng khoán năm 2007. Trong khi đó, Vinpearl vẫn là công ty kinh doanh dịch vụ nghỉ dưỡng độc lập. Năm 2012, Phạm Nhật Vượng mới sáp nhập hai công ty này thành Vingroup.

Ngoài tài sản, danh tiếng của Phạm Nhật Vượng cũng ngày càng được nâng cao. Ông có một ngôi biệt thự ở Vincom Village, một xe Bentley và quỹ từ thiện. Dù vậy, tỷ phú này vẫn sống rất giản dị, thích xem phim kiếm hiệp và nghỉ dưỡng ở Nha Trang. Tuy nhiên, cũng như tỷ phú ở Đông Âu, hình ảnh của ông gắn liền với hàng loạt những lời đồn đoán.

Ông nói: "Theo dư luận thì tôi đã chết 4 lần năm ngoái rồi. Đầu tiên là bị một kẻ giết người ở Moscow bắn chết. Rồi đến bị mafia Nga thanh toán khi đến Moscow. Chuyện thứ ba là bị bắn ở Ukraina. Nhưng năm ngoái, thậm chí tôi còn chẳng đặt chân đến Nga hay Ukraina. Còn chuyện mới nhất là bị chết bị ung thư. Tôi vẫn còn khỏe mạnh đây, thế mà họ nói tôi bị ung thư. Thê nên tôi chỉ biết tập trung vào những gì mình làm", ông cho biết.

Vingroup hiện có tới 31 dự án bất động sản. 12 đã hoàn thành, 3 đang xây và số còn lại vẫn đang quy hoạch. Marc Townsend, Giám đốc điều hành hãng tư vấn bất động sản CBRE Việt Nam cho biết: "Vingroup ở một đẳng cấp khác. Họ xây dựng những dự án lớn nhất nước, không ngừng tìm kiếm những ý tưởng mới, tài năng mới trong tình hình khó khăn. Hầu hết mọi người đều đã ngừng lại ở thị trường này, cònVingroup thì không".

Bí mật của Phạm Nhật Vượng là tập trung vào những cá nhân như mình - con người của thế hệ mới. Họ muốn sống tốt hơn cha mẹ mình. Đó là thị trường lớn với 60% dân số Việt Nam dưới 40. Ông Vượng không chỉ xây nhà, biệt thự, chung cư mà còn cả bệnh viện, văn phòng, trung tâm mua sắm để hỗ trợ. Một điều quan trọng khác là trong khi các dự án khác bị đình trệ, các công trình của ông vẫn hoàn thành đúng hạn. Vincom Center A được xây dựng chỉ trong 19 tháng.

Năm 2012, trong khi hầu hết các hãng bất động sản gặp khó khăn vì nợ xấu và khó bán công trình, Vingroup vẫn doanh thu cao. Việc đó đã cho phép Phạm Nhật Vượng thu được 300 triệu USD từ trái phiếu quốc tế. Ông đang tích cực huy động tiền từ các "nhà đầu tư chiến lược" để được niêm yết trên sàn chứng khoán Singapore. Nếu thành công, Vingroup sẽ là công ty đầu tiên ở Việt Nam được niêm yết tại nước ngoài.

Phạm Nhật Vượng mơ ước biến đường phố Hà Nội và Sài Gòn giống như Singapore hay Hong Kong (Trung Quốc). Ông cho biết: "Nếu có thể thực hiện, thì kể cả có mất tiền tỷ, tôi vẫn cảm thấy hạnh phúc. Tôi muốn để lại thứ gì đó cho thế hệ sau. Còn tiền thì dù sao cũng chẳng thể mang theo khi đã chết".

Thùy Linh (theo Forbes)