"NGƯỜI ĐỜI VÀ ĐỜI NGƯỜI": 

CÁCH ỨNG XỬ CỦA NGƯỜI NHẬT VỚI TRO CỐT CỦA NGƯỜI ĐÃ RA ĐI 

Chuyện xảy ra trên một chuyến bay: 

Một người đàn ông Nhật đưa tro cốt của vợ về nơi an nghỉ cuối cùng ở quê nhà.

✪ Người đàn ông ấy và vợ lấy nhau hơn 50 năm. Họ sinh sống ở Yokohama nhưng quê nhà của họ thì ở Saga, Kyushu. Khi vợ mất ông đã quyết định đem tro cốt của bà về với quê cha đất tổ. Ông biết việc vận chuyển tro cốt của người đã khuất phải làm thủ tục đặc biệt với hàng không. Ông bỏ hũ tro vào một cái hộp nhỏ rất chắc chắn và cũng rất xinh đẹp, và khi làm thủ tục ông cũng trình bày rất rõ ràng với nhân viên hàng không. Ðội ngũ nhân viên sân bay đã đồng ý cho ông mang hộp đựng bình tro cốt lên máy bay, nhưng với điều kiện họ phải được phép giữ và bảo quản kỹ càng chiếc hộp trong suốt chuyến bay. Ông đồng ý ngay.

Mọi thứ vẫn diễn ra bình thường cho đến khi ông ngồi xuống ghế của mình.

Một cô tiếp viên hàng không bỗng đi đến gần ông và hỏi một câu nhẹ nhàng: 

- "Thưa ông, Chúng tôi đã sắp xếp một chỗ ngồi cho bà. Ông cho phép tôi chuyển bà ngồi cạnh ông nhé?"

Cô tiếp viên hỏi xong, trong lúc ông vẫn còn đang ngơ ngác chưa hiểu chuyện gì thì cô tiếp viên đã nhẹ nhàng đặt chiếc hộp đựng hũ đựng tro cốt lên chiếc ghế cạnh ông. Cô còn nhẹ nhàng cài đặt dây an toàn cho cả chiếc hộp như cài dây cho một hành khách. Xong cô cúi đầu nói: "Xin chào hai quý khách!".

Hành động nhỏ mà vô cùng cao đẹp này của người tiếp viên và phi hành đoàn đã thắp sáng hạnh phúc tưởng chừng như tắt lụi của người đàn ông kia. Vậy là ông vẫn còn được bay cùng bà chung một chuyến về thăm quê nhà.

Khi câu chuyện được chia sẻ, mọi người đều có ấn tượng tốt đẹp với cách sắp xếp và cư xử tâm lý của phi hành đoàn. Cư dân mạng không khỏi xúc động khi bình luận rằng:

- "Họ đã thật sự cho ông ấy một chuyến đi ý nghĩa nhất cuộc đời”

- "Tôi thật sự không thể cầm được nước mắt khi đọc câu chuyện này”

- "Nước mắt của tôi sao nó cứ rơi, nhưng không phải vì buồn mà vì hạnh phúc thay cho ông ấy”...

Sưu tầm.

'Nouveau Riche' và 'Bad Taste'.

 'Nouveau Riche' và 'Bad Taste'.

Nouveau Riche (có thể dịch là 'Trọc phú mới') là chữ dùng để mô tả những người giàu sụ nhưng được cảm nhận như là những người phô trương và thiếu tánh lịch lãm. Đặc điểm này có vẻ mô tả khá đúng những người giàu sụ ở Việt Nam ngày nay.

Có lần tôi về Bến Tre và đi ngang qua một biệt thự rất lớn giữa một cánh đồng. Hàng xóm của ngôi biệt thự là những căn nhà lá thô sơ, rách nát, rất tiêu biểu cho một làng quê nghèo ở miền Tây. Ngôi biệt thự đó có thể nó đẹp, nhưng nó xuất hiện không đúng chỗ, và do đó làm cho nó xấu. Nói lịch sự theo tiếng Anh là 'bad taste'.

'Bad taste' là khái niệm không dễ định nghĩa nhưng rất dễ nhận ra. Một người làm nghề lao động nghèo nhưng tậu một chiếc siêu xe hàng trăm ngàn USD có thể xem là 'bad taste'. Tương tợ, trong một đất nước mà đa số dân chúng còn rất nghèo, nhưng xuất hiện những trọc phú tiêu ra hàng trăm triệu đồng cho một chai rượu Tây hay một bữa ăn (cho dù là do người khác tài trợ) vẫn có cái gì đó bad taste.

Những thảo luận về bad taste, về 'quí tộc' và 'tinh hoa' làm tôi liên tưởng đến một vở kịch rất nổi tiếng của văn hào Molière có tựa đề là"Le Bourgeois Gentilhomme", có thể dịch sang tiếng Việt là "Trưởng giả học làm sang" (tựa đề này dịch chưa đúng bản chất câu chuyện) và phim "Pretty Woman" vào đầu thập niên 1990s. Câu chuyện trong vở kịch lừng danh (viết vào thế kỉ 17) và cuốn phim 30 tuổi đó xem ra rất liên quan với những ý kiến về 'quí tộc' và 'tinh hoa' ở Việt Nam.

Trưởng giả học làm sang

Vở kịch "Le Bourgeois Gentilhomme" được dịch sang tiếng Anh là "The Would-be Gentleman" ('Muốn làm trưởng giả') theo tôi là đúng nghĩa hơn tựa đề tiếng Pháp. Câu chuyện trong vở kịch xoay quanh nhân vật tên là Jourdain, người thừa hưởng gia tài đáng kể của thân phụ để lại. Tuy có nhiều tiền, nhưng ông Jourdain là một người ít học và thuộc giai tầng thấp trong xã hội, và ông muốn trở thành một người trong giai cấp quí tộc.

Để thực hiện ước mơ đó, ông cho mướn thầy đến dạy nhạc, dạy triết học, khiêu vũ, kiếm thuật, và mướn thợ may đến thiết kế cho ông những bộ trang phục cầu kì, kiểu cách, y như những nhà quí tộc. Thấy giới quí tộc hay tổ chức những buổi hoà nhạc trong biệt thự, ông Jourdain cũng mướn những dàn nhạc biểu diễn tại nhà ông. Nói tóm lại, lão Jourdain -- nói theo người miền Tây -- là một kẻ học đòi.

Là kẻ học đòi, nên ông Jourdain trở thành một người hợm hĩnh và bị gạt. Xuất thân từ giai cấp hạ tầng, ông phải đóng kịch để được giới quí tộc xem là cùng 'bộ lạc' với họ, nhưng trong thực tế giới quí tộc chẳng xem ông ra gì vì ông không bao giờ là người của bộ lạc cả.

Chúng (giới quí tộc) lợi dụng và khai thác ông để kiếm tiền. Điển hình là tay bá tước tên là Dorante (lúc đó thiếu nợ đầy đầu) lợi dụng giấc mơ quí tộc của Jourdain để vòi tiền, vì hắn nói rằng chỉ cần đề cập cái tên Jourdain lên vua là vua sẽ xoá nợ cho Dorante; lão già Jourdain khoái chí và thế là tung tiền cho tên bá tước ma giáo.

Vì nghĩ mình đã là quí tộc, nên lão Jourdain muốn cô con gái (tên là Lucille) thành hôn với một chàng trai thuộc giai cấp quí tộc. Biết được ý định này, người yêu của Lucille là Cléonte (chàng trai thuộc giai cấp trung lưu) bèn đóng vai con trai của một bá tước Thổ Nhĩ Kì, và thế là ông Jourdain gật đầu cho cuộc hôn nhân! Ông Jourdain đã bị lường gạt vì giấc mơ quí tộc của ông.

Toàn bộ vở kịch là một bài học ở đời và cũng là một thông điệp mạnh mẽ: Hãy là chính mình, chứ đừng bắt chước người khác.

Pretty Woman — Tố Nữ

Nói đến giai tầng xã hội và 'hãy là chính mình' tôi chợt nhớ đến phim "Pretty Woman" do Richard Gere và Julia Roberts thủ diễn. Phim Pretty Woman, có thể xem là thuộc thể loại tình cảm hài, rất rất nổi tiếng vào đầu thập niên 1990s và trở thành một đề tài cho sách giáo khoa và nghiên cứu xã hội học.

Phim xoay quanh câu chuyện một triệu phú (hay tỉ phú?) tên là Edward Lewis (Richard Gere đóng) trong một chuyến đi công cán ở Los Angeles, và giữa lúc lạc đường trong khu phố 'đèn đỏ', tình cờ gặp Vivian Ward (Julia Roberts), và cuộc tình giữa hai người nảy nở từ đó để lại cho khán giả nhiều ấn tượng buồn vui về giai cấp xã hội.

Cuộc tình chợp nhoáng (1 tuần) giữa hai người, một thuộc giai cấp thượng lưu và một thuộc giai cấp hạ đẳng. Trong khi Edward là doanh nhân thuộc hạng 'corporate raider' mua bán các công ti để kiếm bạc triệu, Vivian là một ... 'sex worker'. Vivian lúc đó chỉ đòi 20 USD để chỉ đường cho Edward, nhưng cuộc gặp gỡ tình cờ đó trở thành một 'hợp đồng' tình cảm lâm thời giữa hai người.

Chỉ qua nói chuyện, Edward thấy Vivian là người thú vị chứ không đơn giản là một cô gái làng chơi. Edward lúc đó độc thân (và mới chia tay với người bạn gái) muốn mướn Vivian đóng vai là 'partner' để theo anh ta trong một cuộc thương lượng quan trọng với các đối tác kinh doanh. Edward đề nghị cái giá 3000 USD cho cả tuần, một số tiền quá lớn đối với cô gái đứng đường và nghèo khổ như Vivian. Edward mời Vivian về ở chung trong một penthouse thuộc một khách sạn Regent Beverly Wiltshire sang trọng bậc nhất của Los Angeles.

Trong thời gian này, Vivian được người quản lí khách sạn là Barney Thompson chỉ dạy cho cách trang phục và cách ăn uống trong nhà hàng sang trọng, hay nói chung là học làm trưởng giả để có thể xứng đôi với vị khách hàng triệu phú của khách sạn là Edward Lewis.

Pretty Woman là một câu chuyện về sự cách biệt giai cấp và lối sống. Xuyên suốt cuốn phim, cả hai người -- Edward và Vivian -- phải ‘đấu tranh’ với những khác biệt về giai tầng và giá trị xã hội. Vivian học làm người trưởng giả, và Edward phải thấu cảm cho những vụng về và thô kệch thỉnh thoảng được biểu hiện qua hành vi của Vivian. Nhưng Edward học từ Vivian cách đối nhân xử thế công bằng và kính trọng. Phim Pretty Woman có một cái kết có hậu (happy ending).

Sau 1 tuần hợp đồng, Edward Lewis đem lòng thương Vivian Ward (và Vivian cũng thấy thương anh chàng triệu phú). Câu chuyện được xem như là một chuyện lọ lem hiện đại. (Thật ra, bản gốc của phim thì sau khi chia tay Edward, Vivian bị chết vì quá liều thuốc phiện). Nhưng cái thông điệp quan trọng nhất của Pretty Woman là "hãy là chính mình, đừng đóng kịch". Những cử chỉ có khi vụng về của Vivian rất đáng yêu và thật hơn là những kiểu cách kệch cỡm không tự nhiên.

Vở kịch "The Would-be Gentleman" và phim "Pretty Woman" nhắc nhở chúng ta về giai cấp xã hội ở Việt Nam ngày nay. Để hiểu chữ "giai cấp xã hội" tôi nghĩ phải hiểu cái nghĩa gốc của nó trong tiếng Anh là “socio-economic status”. Chú ý tính từ này, socio-economic, gồm hai chữ xã hội (social) và kinh tế (economic) nối kết nhau.

Xã hội ở đây phải hiểu là các yếu tố như trình độ học vấn, nghề nghiệp, nơi cư trú, sắc tộc, còn 'kinh tế' ở đây là tiền bạc và địa vị trong guồng máy kinh tế. Nói cách khác, phải có hai yếu tố -- xã hội và kinh tế -- (chứ không phải một) thì mới xác định một giai tầng xã hội cho một cá nhân.

Lão Jourdain tuy có nhiều tiền, nhưng không phải là người thuộc giai cấp quí tộc vì ông thiếu yếu tố xã hội. Cô Vivian Ward trong Pretty Woman tuy là một cô gái đứng đường nhưng cô có những suy nghĩ và tố chất của một người thuộc nhóm elite - tinh hoa, vì những suy nghĩ của cô thậm chí có thể thay đổi đường hướng kinh doanh của Edward Lewis.

Việt Nam có những người rất nhiều tiền, nhưng khó mà xếp họ vào nhóm 'quí tộc', cho dù họ rất muốn như thế. Thật ra, tôi nghĩ Việt Nam trong hơn nửa thế kỉ qua không có giai cấp quí tộc. Làm sao có giai cấp quí tộc khi người ta chọn theo con đường của mấy ông Tây râu ria kia và ông Tàu mặt trơn nọ. Làm sao có giai cấp quí tộc sau cuộc cách mạng dưới danh nghĩa "trí phú, địa hào, đào tận gốc, trốc tận rễ". Ngay cả những người muốn nghĩ mình là 'quí tộc' chỉ mới thoát ra từ cái văn hóa XHCN, họ không có những tố chất -- và vẫn còn phải học -- trí, văn, thiện, mĩ của giới quí tộc.

Nhưng các nước mới ra khỏi XHCN như Nga và Tàu có giai cấp "Nouveau riche". Nouveau riche (có thể tạm dịch là "trọc phú mới") là một danh từ không hàm ý nghĩa tích cực, mà là tiêu cực và có phần khinh bỉ. Thành phần nouveau riche là những người trục lợi và làm giàu, không phải nhờ vào gia tài của tổ tiên để lại, cũng chẳng phải nhờ vào thực tài đóng góp cho xã hội, mà là nhờ vào những mối quan hệ hắc ám với các thế lực cầm quyền và cướp bóc dân chúng có bài bản. Những kẻ nouveau riche làm giàu rất nhanh. Họ xuất phát từ thành phần hạ đẳng trong xã hội, và do đó, họ thường ít học, thiếu kiến thức, và kém văn hoá trong cư xử hàng ngày.

Tiêu biểu cho những kẻ nouveau riche là những trọc phú bên Tàu hiện nay, họ là những hậu duệ của những người bần cùng theo Mao làm cách mạng, và họ làm giàu nhờ vào lợi dụng mối quan hệ với đảng cộng sản Tàu -- có khi là con cái của các đảng viên cao cấp -- để thu tóm và buôn bán bất động sản, và khai thác tài nguyên quốc gia.

Giới nouveau riche ở Tàu đang học làm làm 'quí tộc'. Họ thừa biết rằng đồng tiền họ đang có không mua được danh giá, không làm cho họ sang trọng, không làm cho người phương Tây nể trọng, mà ngược lại làm cho người ta khinh rẻ. Giới nouveau riche Tàu thừa biết rằng quần chúng Tàu chỉ sợ họ, nhưng trong thâm tâm thì rất khinh họ. Thế là họ phải bỏ tiền ra để ghi danh học những lớp học về văn hoá và cư xử. Những lớp học chỉ có 7 ngày nhưng tốn 12,000 USD. Cái giá 12,000 USD đó sẽ giúp cho họ biết nói tiếng Anh cho lịch lãm; biết cách hành xử ở những nơi sang trọng, như đi thang máy trong khách sạn 'up market'; cách ăn mặc hợp thời; cách dùng muỗng nĩa trong các buổi tiệc 'formal'; cách thưởng thức nghệ thuật, từ âm nhạc đến hội hoạ. Nói chung là họ học những 'protocol' và kiến thức cơ bản trong xã hội phương Tây, mà những ai sống lâu và hoà nhập ở các nước phương Tây đều không ít thì nhiều biết qua. (Có vài trường đại học bên Mĩ gởi giáo sư của họ đi học những lớp protocol này).

Ở Việt Nam, nơi có thể xem là một phiên bản của Tàu, cũng có thành phần nouveau riche. Những người nouveau riche ở Việt Nam cũng chẳng khác gì so với các đồng môn của họ ở bên Tàu về xuất thân và cách làm giàu. Do vậy, những người nouveau riche ở Việt Nam cũng có những đặc điểm giống như giới tân trọc phú ở bên Tàu, tức là vụng về trong phát biểu, nông cạn trong ý kiến, thô kệch trong hành xử, kém văn hoá trong cách ăn và mặc, v.v. Cứ nhìn trang phục và cách họ mặc, cách họ dùng cái cà vạt, cách họ quàng cái khăn ngang cổ, cách họ trang điểm, cách họ cầm li rượu, cách họ đi đứng, cách họ ngồi, v.v. thì chúng ta thấy rõ họ thiếu cái cốt cách của giai tầng 'quí tộc'. Mượn câu nói của John Steiner ("You can take the ape out of the jungle, but you cannot take the jungle out of the ape"), họ có thể đã thoát khỏi ngôi nhà nông XHCN, nhưng cái chất lúa vẫn chưa thoát ra khỏi họ.

Việt Nam -- cũng như bất cứ nước nào -- có thành phần 'political elite'. Đó là những người đang cầm quyền trong hệ thống chính trị và guồng máy kinh tế. Có thể nói đa số những political elites này là đảng viên. Vì là tinh hoa chính trị, khó mà nói họ đại diện cho quần thể dân chúng. Cứ nhìn xem ở trong nước, họ nói và viết tiếng Việt làm cho dân chúng nhăn mặt khó chịu, còn ra nước ngoài cách họ nói tiếng Anh (thật ra là đọc) trong các hội nghị quốc tế chẳng ai hiểu. Một dân tộc 90 triệu người mà có những người 'mang chuông đi đấm xứ người' như thế thì quả là một sự thiệt thòi đáng kể. Tóm lại, Việt Nam có thể có tầng lớp "political elite", nhưng khó mà nói họ là "intellectual elite." Nhưng dĩ nhiên, elite hay tinh hoa cũng không có nghĩa là 'quí tộc'. Thật ra, tôi đoán rằng những political elites này cũng không muốn xem mình là quí tộc, vì họ tự hào xuất thân từ giai cấp lao động, và cha anh họ từng căm thù và đánh đổ giai cấp quí tộc.

Cũng giống như ông Jourdain mời dàn nhạc về nhà biểu diễn, những kẻ trọc phú mới này đang rao bán ý tưởng một nhà hát giao hưởng. Nhà hát giao hưởng để những kẻ tự xem mình là quí tộc thưởng thức. Nhưng như nói trên, họ không thể nào thuộc giai cấp quí tộc được, và họ cũng chỉ là những kẻ đang giúp cho những tên bá tước Dorante trong vở kịch Moliere trục lợi mà thôi.

Cũng như ông Jourdain trong The Would-be Gentleman và cô Vivian Ward trong Pretty Woman dù được khoác lên người những bộ đồ sang trọng và đã qua lớp học về giao tiếp trong giai cấp thượng lưu, nhưng những người trong giai cấp đó vẫn không xem cô là người trong 'bộ lạc'. Cũng như đất nước Việt Nam, dù có tỉ phú và nhiều triệu phú đô la, nhưng trong con mắt của người phương Tây thì vẫn là một nước nghèo hay rất nghèo (và trong thực tế thì đúng như thế). Những bữa ăn bạc tỉ đồng hay những phung phí hàng trăm triệu đôla mang tính biểu tượng không làm cho họ sang hơn, mà chỉ làm cho họ hợm hĩnh hơn.

Sự hiện diện của những trọc phú mới không làm cho Việt Nam hãnh diện, mà chỉ là dấu hiệu về một sự hư hỏng mang tính hệ thống. Trong một môi trường nghèo khổ, nhà tranh vách lá, việc xuất hiện một lâu đài là dấu hiệu của hợm hĩnh. Ở Úc, những chiếc xe hơi cao ngồng ngềnh có thời được xem là antisocial -- phản xã hội. Ở Việt Nam, trong môi trường đường xá tồi tệ và ngập nước triền miên mà xuất hiện 'siêu xe' là dấu hiệu của bất bình thường, của một 'antisocial disease' -- bệnh phản xã hội. Tương tự, sự hiện diện của một nhà hát giao hưởng không làm cho cái thành phố mang tên Hồ Chí Minh sang trọng hơn, nếu không muốn nói là làm cho thành phố thêm nhí nhố và hợm hĩnh, như sự hợm hĩnh của căn biệt thự ở Bến Tre.

Bs Nguyễn Tuấn

Hình: Một thể hiện của nouveau riche bên Tàu. Phòng cầu tiêu làm bằng vàng.

Người chưa 30 tuổi cần làm gấp 7 việc này

 Cuộc sống thật sự không dễ dàng. Chúng ta đều mong có thể sống một cách phóng khoáng và thoải mái nhất. Nhưng đời người có hạn, đến tuổi trung niên nhiệt huyết cũng đã nguội lạnh, khi bạn nhớ về những mong ước thời tuổi trẻ bồng bột, nghĩ đến những việc chưa làm được thì lòng sẽ lại càng xót xa buồn tủi.

Nhân lúc tuổi tác còn cho phép bạn phạm sai lầm, nhân lúc bạn làm sai còn có thể quay lại, nhân lúc bạn vẫn chưa có nhiều vướng bận, hãy làm hết 7 việc này trước khi quá muộn:

Việc đầu tiên: Phải có một sở thích cả đời

Con người có thể sống vì nhiều thứ, sống vì danh lợi, sống vì tự do, sống vì chính mình và sống vì người khác.

Khi bước qua tuổi 25, nhiều người cuối cùng đã ngộ ra rằng: Cho dù là sống như thế nào cũng rất khó có thể được tự do thật sự.

Mỗi một cách sống đều có điểm thu hút của riêng nó, lại càng có điểm bất lực của nó. Dù cho bạn lựa chọn cách nào, bạn đều nên có một sở thích để theo đuổi lâu dài. Nó không hẳn sẽ mang lại cho bạn công danh lợi lộc, chỉ là khi bạn mệt mỏi kiệt quệ, khi bạn làm nó, bạn sẽ cười và có thể bạn cũng sẽ khóc.

Cười vui vẻ, khóc giải sầu, bạn nên có một điều để làm chỗ dựa tinh thần cho bản thân như vậy.

Việc thứ hai: Có một công việc có thể nuôi sống bản thân

Bước qua tuổi 25, bạn không thể chạy đến bên vòng tay cha mẹ quấy khóc được nữa. Khi bạn trưởng thành cũng có nghĩa là đã đến lúc bạn phải biết chăm sóc cho đấng sinh thành.

Cuộc đời bạn đương nhiên sẽ gặp rất nhiều người bằng lòng quan tâm, chăm sóc cho bạn. Nhưng mà, bạn cũng phải học cách chăm sóc người khác và tự chăm sóc bản thân.

Cuộc sống tự do, không vướng bận có thể rất hấp dẫn. Nhưng trước khi buông thả hãy để bản thân có nguồn vốn và năng lực buông thả đi. Có một công việc có thể nuôi sống bản thân, đồng thời là việc mà bạn yêu thích.

Đừng tự ngụy biện rằng bạn không có cách nào làm điều mình thích, phải biết rằng, chỉ có làm điều mình thích mới càng có thể thu được những lợi ích to lớn.

Công việc này giúp cho bạn muốn ăn gì thì ăn nấy, muốn đi đâu thì đi đó, đó chính là sức mạnh của sự buông thả, cũng là sức mạnh bình thường nhất và cơ bản nhất của sự buông thả trong bạn

Việc thứ ba: Có một mục tiêu lâu dài

Sau khi bạn có được sở thích có thể duy trì cả đời và một công việc có thể nuôi sống bản thân, bạn không thể cứ hài lòng như thế nữa.

Phải biết rằng, con người luôn trở nên tầm thường trong sự thỏa mãn, bạn không thể ngủ quên trong sự hưởng thụ.

Mục tiêu này đều là những mục tiêu bạn phải tìm được trước khi bước sang tuổi trưởng thành.

Giống như ước mơ của bạn là chạm vào những vì sao, chúng ta đều hiểu, dù có dùng cả đời này bạn cũng không thể với được chúng. Nhưng vì bạn muốn chạm được chúng, bạn đã đứng trên đỉnh núi cao nhất mà người trẻ có thể đạt được.

Việc thứ tư: Hoàn thành ước mơ thời trung học của bạn

Nhiều người nói rằng: chớ trách thời niên thiếu nghèo nàn

Bạn có bao nhiêu mơ ước thời niên thiếu và theo dòng thời gian đều bị gác qua một bên? Có phải khi bạn tình cờ nhớ lại, vẫn sẽ tự chế giễu và lắc đầu ngao ngán không muốn nghĩ đến nữa.

Bạn có xứng đáng với thời niên thiếu của bạn không? Những mơ ước khi ấy, thật sự khó thực hiện đến thế sao?

Hãy làm đi, thời trung học có lẽ bạn có cả trăm ước mơ, vỡ 99 cái mộng thì lại làm sao, khi bạn chưa đến độ tuổi thật sự già đi, thì đừng học theo những người già thật sự cậy già lên mặt, làm đi, làm đi, hãy làm đi.

Sau khi bạn hoàn thành ước mơ thời niên thiếu của mình, bạn sẽ mãi không bao giờ già đi.

Việc thứ năm: Xem hết 100 quyển sách hay

Trong thời buổi ngày càng "sống gấp, sống ảo" như hiện nay, đừng mang theo những ham muốn về công danh lợi lộc để đọc sách, càng không nên đọc những cuốn sách vô bổ.

Trước 25 tuổi, đọc chậm rãi, đọc nghiêm túc, đọc 100 quyển sách kinh điển chân chính. Bạn khi ấy sẽ hiểu được bạn sống để làm gì, sống thế nào để không hối tiếc.

Việc thứ sáu: Một mình đi qua 10 thành phố

Sở dĩ bạn sống hạn hẹp vô tri, là bởi vì bạn không biết rằng thế giới bên ngoài như thế nào.

Không bao giờ đi quá xa khỏi nơi bạn sinh ra, bạn sẽ không biết được rằng phố xá thị thành trăm dặm ngoài kia sẽ có phong cảnh thế nào. Càng sẽ không biết được cô gái trong quán cà phê đang chăm chú vẽ tranh có lẽ cũng cùng chung chí hướng với bạn. Bạn sẽ mãi không bao giờ biết được vì sao bạn lại không giống bọn họ hoặc là vì sao bạn giống với họ, trừ khi bạn bước ra ngoài.

Việc thứ bảy: Đừng yêu vì cô đơn, gặp được đúng người thì yêu ngay lập tức

Tình yêu và hôn nhân có lẽ là thứ không thể thiếu trong cuộc đời, nhưng cũng không phải là đề bài tập nhất định phải giải ra, càng không thể vội vàng.

Trước 25 tuổi, đừng yêu đương vì cô đơn, bạn sẽ lãng phí tình cảm của bản thân, và cũng lãng phí thời gian của người khác, tình cảm tốt đẹp nhất vốn nên dành cho người tốt nhất.

Nếu không gặp được người thích hợp, đừng vì người xung quanh xúi giục mà đi tìm một tình yêu, để rồi phải lẳng lặng kết thúc thậm chí vì không yêu cũng sinh ra thù hận, thật chẳng đáng chút nào.

Cho dù kết quả sau cùng không như mong muốn, bạn cũng phải dũng cảm tiến lên đi yêu một người khó gặp được như thế. Không chừng, đến cuối cùng, người ấy sẽ cùng bạn đi đến hết cuộc đời

Trước 25 tuổi, bạn phải làm xong 7 việc này. Nếu vẫn còn chần chừ, thanh xuân của bạn thật sự không kịp nữa. Bởi tuổi trẻ của mỗi người đôi khi còn ngắn ngủi hơn cả đóa hoa quỳnh. Khi còn đang mùa xuân thì đừng bỏ phí.

https://cafef.vn/doi-den-khi-trung-nien-co-tiec-nuoi-thi-cung-qua-muon-nguoi-chua-30-tuoi-can-lam-gap-7-viec-nay-cang-chan-chu-thanh-xuan-cang-uong-phi-2021010516264377.chn

 

Sáu kỹ năng sinh viên thiếu trầm trọng

TS Nguyễn Chí Hiếu khẳng định nhiều sinh viên ra trường không xin được việc tốt không phải vì không thông minh mà vì thiếu kỹ năng thế giới đang cần.

Từng lấy bằng tiến sĩ từ Đại học Stanford (Mỹ), thủ khoa MBA Đại học Oxford (Anh), TS Nguyễn Chí Hiếu đưa ra những con số "biết nói" trong hội thảo hôm 9/1 do trường Phổ thông liên cấp Olympia (Hà Nội) tổ chức.

Theo khảo sát, 94% người Mỹ tin tưởng tuyệt đối rằng tấm bằng đại học là hướng đi tốt nhất dẫn tới thành công. Tuy nhiên, 90% lãnh đạo doanh nghiệp như Microsoft, Google nhận thấy sinh viên ra trường không đủ kỹ năng làm việc, kể cả người tốt nghiệp từ những trường thuộc top 20 như Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) hay Đại học Stanford.

Đại học Harvard đã thực hiện một nghiên cứu trong 20 năm, chỉ ra sáu kỹ năng thế giới việc làm đang và sẽ cần, cũng là cái mà học sinh THPT và rất nhiều sinh viên đại học đang thiếu trầm trọng. "Những kỹ năng này quan trọng hơn rất nhiều điểm GPA, SAT tuyệt đối. Vì vậy, tôi mong muốn học sinh, sinh viên phải thay đổi ngay lập tức", tiến sĩ với 10 năm kinh nghiệm giảng dạy nói.

Kỹ năng đầu tiên được Đại học Harvard chỉ ra là giao tiếp hiệu quả qua văn viết và văn nói. Theo thầy Hiếu, bây giờ đưa cho bất kỳ bạn nào chiếc micro, yêu cầu nói trong 15 phút về bất kỳ điều gì mà không cần chuẩn bị trước. Phần nói 15 phút đó thuyết phục được mọi người thì tức là thành công. Còn nếu không thu hút được một số người nghe, bạn đó thất bại. Giống như trong cuộc phỏng vấn xin học bổng kéo dài một tiếng nhưng trong 15 phút đầu không nói nổi vài câu thì chắc chắn trượt.

Văn viết cũng vậy. Nhiều học sinh, sinh viên thời nay chat hay bình luận trên mạng xã hội rất nhanh, nhưng khi cho viết một bài văn một trang về thế giới hiện tại là không viết được. "Nhìn vào bài viết, người ta có thể biết được tư duy và thói quen của người viết, biết bạn có dành thời gian tìm hiểu về thế giới không, có hay đọc sách không", thầy Hiếu diễn giải lý do thiếu kỹ năng giao tiếp qua văn viết và văn nói thì cánh cửa đi đến thành công khép lại.

TS Nguyễn Chí Hiếu chia sẻ tại hội thảo "Tái định nghĩa tài năng" do trường Phổ thông liên cấp Olympia tổ chức ngày 9/1. Ảnh: Dương Tâm.

Kỹ năng thứ hai là làm việc nhóm, thương lượng, quản lý khách hàng đối tác. Thực tế cho thấy rất nhiều học sinh đoạt giải quốc tế, học trường chuyên hàng đầu nhưng kỹ năng làm việc nhóm quá kém. Thầy Hiếu phân tích lý do là chủ nghĩa cá nhân quá cao. Đôi khi vì ghét nhau, chơi theo bè, làm theo bè nhóm nên khi được xếp vào nhóm với những người không ưa, chiến tranh bắt đầu bùng nổ.

Khi đi làm, không phải lúc nào cũng được làm việc cùng những người mình thích. Vì vậy, thầy Hiếu cho rằng mỗi học sinh, sinh viên cần phải hạ cái tôi cá nhân xuống, phải biết nhún nhường.

Một kỹ năng cần thiết khác là tư duy đa chiều, bao gồm sáng tạo, phản biện, tự học. Theo thầy Hiếu, học thêm không có gì là xấu, khi không hiểu bài thì cần học thêm. Thế nhưng, học sinh cần biết ở đại học không có khái niệm học thêm hay thuê gia sư, đi làm cũng không có lớp học đi làm. Vì vậy, nếu học thêm mà không có năng lực tự học, tự nghiên cứu thì chỉ học tốt cấp ba ở Việt Nam.

Đại học Harvard còn chỉ ra tác phong chuyên nghiệp, gồm hình ảnh, phong cách, phép xã giao cũng là kỹ năng học sinh, sinh viên rất thiếu. Nhớ lại câu chuyện ngồi trong ban tuyển sinh để xét trao học bổng vào năm ngoái, thầy Hiếu ngỡ ngàng khi 20 học sinh đến từ những trường THCS tốt nhất Hà Nội đến phỏng vấn thì tới 15 bạn ăn mặc không phù hợp. Có bạn đi dép crocs, có bạn mặc quần đùi rất ngắn, đồ thể thao trong khi ba người phỏng vấn đều mặc đồ vest. Điều đó cho thấy các bạn không ý thức được ăn mặc như thế nào cho phù hợp.

Có bạn đỗ top đầu của các trường đại học nhưng khi đi phỏng vấn xin việc thì vừa ngồi được 5 phút đã bị đánh trượt. Lý do được nhà tuyển dụng đưa ra là có tác phong, cách ăn mặc không tôn trọng người đối diện. Với họ, điều đó quan trọng hơn cả sự thông minh.

"Như tôi, không thông minh bằng nhiều người nhưng vẫn nhận được học bổng vì đã thắng từ lúc ngồi chờ phỏng vấn", thầy Hiếu lấy ví dụ. Trong lúc ngồi chờ đến lượt, những ứng viên khác ngồi ngả ngốn, ngủ gục hay ngáp ngắn ngáp dài thì người ngồi nghiêm chỉnh, phong thái tự tin chắc chắn được đánh giá cao hơn.

Thứ cần thiết tiếp theo là tính cách (đạo đức, sự độc lập, độ tin cậy). Chẳng hạn, chi phí học tập một năm ở nước ngoài là 80.000 USD. Các trường chỉ có một tiếng để xem xét bạn có xứng đáng được tặng số tiền đó không. Họ phải cân nhắc lựa chọn người đáng tin cậy, độc lập, có đạo đức, chắc chắn không đùng đùng đòi nghỉ giữa chừng. Vì vậy, nếu không thể hiện được bạn có những điều trên, nhà tuyển sinh hay nhà tuyển dụng không có lý do gì để nhận và hỗ trợ bạn,

Ngoài năm kỹ năng kể trên, học sinh, sinh viên cũng cần có năng lực lãnh đạo (cố vấn, giám sát, quản lý dự án) để thành công trong tương lai. Điều này cần được tôi luyện nhiều trong thời gian học đại học.

Thầy Hiếu dẫn thêm một số liệu khảo sát cho thấy 80% hiệu trưởng trường đại học ở Mỹ cho rằng đại học đang thất bại trong việc đào tạo sinh viên những kỹ năng trên. Đại học không có những lớp học về tính cách hay tác phong chuyên nghiệp. Vì vậy, cùng 1.000 sinh viên vào Đại học Harvard nhưng khi bước ra chỉ 100 sinh viên làm việc xuất sắc vì cách dùng thời gian của họ khác với 900 bạn còn lại. Họ không vùi đầu vào học những bài trên lớp mà dành thời gian để xây dựng những kỹ năng cần thiết.

Thầy Hiếu khẳng định thêm nhiều sinh viên học một đại học tốt, ra trường không có cơ hội việc làm không phải vì không thông minh, tài năng mà vì bỏ qua những kỹ năng cần thiết. Thầy lấy dẫn chứng một cựu học sinh giành huy chương Olympic Toán quốc tế, qua Pháp học đại học rồi qua Mỹ làm tiến sĩ. Ra trường, anh nộp đơn xin làm giáo sư ở những đại học hàng đầu. Công trình nghiên cứu của anh là tốt nhất trong dàn tiến sĩ năm đó. Tuy nhiên, anh bị trượt tổng cộng 30 trường tốt nhất vì không thể thuyết trình được.

Qua trường hợp thực tế này, thầy Hiếu hy vọng học sinh, sinh viên biết mình cần phát triển những kỹ năng gì bên cạnh việc cố gắng đỗ trường tốt và học thật giỏi.

"Hãy cẩn thận, tấm bằng đại học không nói được gì nhiều về khả năng làm việc của bạn. Thế giới này quan tâm việc bạn có thể làm gì với những điều bạn biết. Kỷ nguyên sáng tạo đòi hỏi nhiều hơn là những thước đo cũ kỹ kia. Nó quan tâm đến những kỹ năng mềm của bạn - năng lưc lãnh đạo, tính khiêm nhường, khả năng hợp tác, khả năng thích nghi, niềm yêu thích học tập, cải thiện bản thân", thầy Hiếu dẫn lại câu của tác giả Thomas Friedman để nhắn nhủ học sinh.

• 'Sai lầm khi coi học sinh đạt 8.5 IELTS là tài năng' 143
• Cựu sinh viên xuất sắc thế giới học như thế nào? 54
• Tiến sĩ Stanford chia sẻ bốn khoảng trống trong giáo dục phổ thông 13

Dương Tâm 

https://vnexpress.net/sau-ky-nang-sinh-vien-thieu-tram-trong-4218938.html