Mẹ Việt ở Tây chịu tiếng 'ác' để dạy 5 con tự lập

Mẹ Việt ở Tây chịu tiếng 'ác' để dạy 5 con tự lập

 

Thời còn là vợ chồng son, tôi và chồng thường vẽ ra nhiều bức tranh đẹp và ý tưởng hay về việc sau này sẽ nuôi dạy con ra sao, nào là không bao giờ dùng hình phạt, không la mắng con... Nhưng đến khi 5 con lần lượt ra đời, kế hoạch và các ý tưởng đó của chúng tôi hình như bị đảo lộn, hay nói chính xác hơn là không thể áp dụng vì không hợp lý.

 

Vợ chồng tôi đều sống ở nước ngoài từ nhỏ nên ảnh hưởng cách sống phương Tây khá nhiều. Thế nhưng, khi có con và có nhiều cơ hội tiếp xúc với các phụ huynh, tôi thấy đa số bà mẹ Á châu đều có cách dạy theo kiểu Việt Nam truyền thống, tức là không để con tự do hoàn toàn mà luôn có sự nghiêm khắc nhất định để con biết lễ phép, tuân theo các quy định. Chúng tôi đã quyết định dạy con theo kiểu "đa văn hóa" - kết hợp cả Tây - Ta và phải áp dụng tùy biến theo tính cách của từng bé. 

 

Với tất cả năm con, từ lúc bắt đầu bước sang tuổi thứ tư, tôi đã tập cho bé cách sống tự lập theo kiểu có chơi thì có dọn, muốn thơm thì phải sạch và buồn ngủ tự đi ngủ... Tôi chưa bao giờ ôm con dỗ dành khi bé đòi quà hay nhõng nhẽo. Chắc bạn sẽ lên án, sao tôi "mẹ ghẻ" vậy? Nhưng xin thưa, tôi không muốn bé nhà mình có thói quen muốn gì được nấy. Nếu chúng ta thương, chiều con không đúng lúc, vô tình sẽ làm con hư từ tình thương của mình. 

 

Bữa cơm, các bé lớn sẽ là người giúp tôi trải khăn bàn, sắp xếp chén đĩa, bé nhỡ thì rót nước và ngồi vào ghế của mình. Nói thật tôi chưa bao giờ đút cơm từng muỗng sau khi con bước qua sinh nhật lần thứ ba.

 

Tôi là người sống khá nguyên tắc, vì thế tôi luôn hướng con tôi có thói quen lập thời khóa biểu cho chính mình. Các bé nhà tôi "giống như sống trong quân đội", cứ 6h30 sáng là các con tự động rời khỏi giường, sắp xếp mền, gối gọn gàng trước khi ra khỏi phòng. Để hình thành nếp này, tôi dành một tuần để gọi con lớn dậy đúng giờ, sau đó, tôi hướng dẫn con dùng đồng hồ báo thức và cháu sẽ tự đặt chuông. Các bé lớn sẽ chỉ bảo cho bé nhỏ và các con luôn làm đồng loạt, học theo nhau. Sáng sáng, nhà tôi thường rất nhộn nhịp, 6 rưỡi là bọn trẻ như chim vỡ tổ ùa dậy, sau đó làm vệ sinh cá nhân, thay quần áo đi học, rồi các con tự xem lại bài vở, uống sữa, ăn sáng trước khi được mẹ làm tài xế đưa tới trường.

 

Là mẹ, có bao nhiêu tình thương tôi đều dành cho con, thế nhưng đôi khi, tôi cố giấu tình thương ấy trong lòng để làm người mẹ cứng rắn. Là con nít, đâu có bé nào là không đôi lần ngỗ nghịch, có khi còn khiến mình ức chế vì những lần hư, nghịch. Để ngăn chặn và giúp bé biết kiểm soát, tôi cũng dùng hình phạt với con.

 

Các hình thức như đánh đòn, cấm coi TV hay quỳ gối, tôi đều áp dụng. Đánh đòn vào mông không phải là hình phạt bạo lực như nhiều bạn nghĩ. Và bạn biết không, nhờ tôi dạy con theo cách dùng roi khẽ quất vào mông của ông bà ta từng dạy mà các con ít khi tái phạm lỗi. Cách này dĩ nhiên tôi chỉ áp dụng khi bé 4-10 tuổi.

Thực tế, tôi cũng mới phải dùng đến roi hai lần, đều phạt tội con nói dối. Gần đây nhất tôi dùng cách này với bé thứ tư, 8 tuổi. Lần đó, con mời bạn tới nhà chơi, rồi lấy đồ chơi ra khoe và cũng lấy luôn cái bình thủy tinh mẹ để trên kệ xuống chơi. Khi chơi chán, bé bưng đi cất thì vô tình làm rơi, vỡ. Bà nội bé thấy thế thì giúp cháu dọn dẹp. Chuyện sẽ không có gì nếu bé nhận lỗi khi mẹ về và hỏi tại sao. Thế nhưng, con hết đổ thừa cho bạn này đến bạn kia và cuối cùng khi bà nội chỉ ra cái sai của mình, bé mới chịu nhận. Để con bỏ tật xấu này, tôi quyết định phạt 2 roi và nói rõ lý do: "nói dối là điều không bao giờ được chấp nhận". Lúc sau, thấy mẹ ngồi một mình, con đã tới khoanh tay xin lỗi và từ đó không lặp lại cái sai này nữa. 

 

Tuy nhiên, mỗi cách dạy hay cách phạt sẽ có hiệu quả khác nhau với từng bé. Việc dạy con sẽ rất nhàn, khi ta biết rõ ràng tính nết của từng đứa. Chẳng hạn, con lớn nhất của tôi sống thiên về tình cảm, thích nhẹ nhàng vì thế mỗi khi con sai, tôi chỉ cần hai mẹ con ngồi nói chuyện với nhau, phân tích cho con thấy lẽ ra con không nên làm thế... tức thì bé hiểu ra ngay vấn đề. Nhưng với bé có tính ương ngạnh thì nhỏ nhẹ không phải là biện pháp hữu ích và chúng tôi phải dùng cách mạnh hơn. 

Nhìn con lớn tôi mừng, nhìn con ngoan tôi vui và... cái lo âu cũng theo đó mà tăng. Khi các con lớn là các con đã hiểu được việc gì nên và không nên làm. Thế nhưng để bé ý thức và hiểu được những điều ấy, vợ chồng tôi bắt đầu bỏ dần thói quen gọi là "hưởng thụ" để trò chuyện cùng con. Tối nào tôi cũng dành 30 phút để lắng nghe con tâm sự và trò chuyện với con về công việc, vui buồn của bản thân. Vợ chồng tôi hiểu rằng, chỉ khi bố mẹ mở lòng với con, con mới tin tưởng mà nói tâm sự của mình.Chúng tôi chưa bao giờ lấy quyền cha mẹ để ép các con tuân theo.

 

Sống đâu quen đó là câu cửa miệng của người Việt chúng ta, thế nhưng vợ chồng tôi sống nước ngoài lúc kẻ lên 2 người lên 10 mà không quen kiểu sống cho con tha hồ tham gia tiệc cùng của các gia đình Tây phương.

 

Ở nhà con ngoan, ra ngoài học bạn đây là điều các ông bố bà mẹ nên biết. Vì thế khi đồng ý cho con cùng các bạn xem phim hay tới dự sinh nhật bạn, tôi hoặc chồng đều tạm ngưng việc để đưa con đi và ngồi hàng giờ đón con về.

Và bạn thấy đó, với 5 đứa con, tôi nuôi và dạy không quá mệt. Đơn giản vì tôi và chồng cùng thống nhất kiểu dạy con Ta - Tây kết hợp như thế.

Lâm Anh Đào

 

Người Trung Quốc chi phối kinh tế vùng Amazon thế nào

Nền kinh tế quy mô lớn

Nhu cầu đậu tương, thịt bò biến Trung Quốc thành thương lái, người mua, ngân hàng và cả công ty xây dựng hạ tầng nông nghiệp tại khu vực Amazon.

Khu vực Amazon (Brazil) đã được người Mỹ để mắt đến cách đây gần 100 năm. Cuối thập niên 20, nhà sáng lập Ford Motor Henry Ford cần một nguồn cao su rẻ và đáng tin cậy cho hàng triệu lốp xe được sản xuất gần Detroit (Mỹ). Và Nam Mỹ là địa điểm đầy hứa hẹn.

Cùng các lao động địa phương, người Mỹ do Ford phái đến khai khẩn đất dọc theo một nhánh của sông Amazon, lập ra một khu vực có tên Fordlândia, với kỳ vọng quy tụ 10.000 công nhân. Tuy nhiên, cây cao su không phát triển được ở  Fordlândia. Địa điểm hẻo lánh trong rừng Amazon khiến việc xuất khẩu sang Mỹ cũng khó khăn. Cùng việc phải đối mặt với bệnh tật, thú hoang, người Mỹ quyết định rút khỏi đây năm 1934.

Gần một thế kỷ sau, lưu vực sông Amazon lại trở thành tâm điểm. Lần này, sản phẩm được ưa chuộng là đậu tương và thịt bò, chủ yếu phục vụ khách hàng Trung Quốc. Bắc Kinh hỗ trợ các nhà thám hiểm Brazil mở mang Amazon để có đất canh tác và chăn thả gia súc. Họ thậm chí muốn giúp xây một tuyến đường sắt để vận chuyển hai mặt hàng này khỏi nông trường thuận lợi hơn.

Một nông trường tại lưu vực sông Amazon thuộc địa phận Brazil. Ảnh: SCMP

Trung Quốc sản xuất và tiêu thụ một nửa thịt lợn thế giới. Lợn được nuôi bằng đậu tương nhập khẩu từ Mỹ và Brazil. Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại với Mỹ gần 2 năm qua đã đẩy họ đến gần Brazil hơn. Trung Quốc mua tới 80% đậu tương xuất khẩu của quốc gia Nam Mỹ này.

Thịt bò Brazil cũng được Bắc Kinh ưa chuộng. Tầng lớp trung lưu ngày càng phát triển tại đây khiến nhu cầu thịt bò cũng tăng 30% so với một thập kỷ trước. Dịch tả lợn châu Phi 2018 tàn phá đàn trong nước cũng khiến nhiều người chuyển sang ăn thịt bò. Cũng như các hoạt động kinh tế khác trên thế giới, Covid-19 đe dọa gây gián đoạn xu hướng này. Tuy nhiên, đến nay, xuất khẩu đậu tương của Brazil sang Trung Quốc vẫn tiếp tục tăng so với cùng kỳ năm ngoái.

Phần lớn đậu tương và thịt bò Brazil sản xuất ở các bang Mato Grosso và Pará của khu vực Amazon. Là đối tác thương mại hàng đầu, tương lai của Amazon phụ thuộc vào Trung Quốc xa xôi, và sự mơ hồ của nền chính trị Brazil. Theo SCMP, chính phủ liên bang, các thống đốc địa phương cũng như nông dân đều đang ưu tiên lợi ích kinh tế từ khu rừng hơn.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình rất được Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro coi trọng. Nhà lãnh đạo này có quan điểm xem Amazon là một động lực kinh tế cho đất nước, một phần của vận mệnh của quốc gia. "Tôi đang hoàn thành một sứ mệnh từ Chúa", ông Bolsonaro nói.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro tháng 11/2019. Ảnh: AFP

Nhiều công ty nông nghiệp Trung Quốc là doanh nghiệp nhà nước và đậu tương là một thành phần của chiến lược an ninh lương thực quốc gia. Điều đó có nghĩa là những "đại gia" như Tập đoàn Dầu khí và Thực phẩm Trung Quốc (Cofco) đang có mặt tại Brazil cũng phải hoạt động phù hợp với các mục tiêu của chính phủ.

Kế hoạch 5 năm gần đây nhất của Trung Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải đạt được mức độ tự cung cấp cơ bản. Nhưng họ không thể làm như vậy với đậu tương vì không đủ đất và nước để thâm canh. Do đó, để đảm bảo nguồn cung ổn định, họ phải làm theo cách mà Mỹ không thể, đó là đến Brazil với tư cách thương nhân, người cho vay và người xây dựng, ngoài vai trò người mua.

Thành phố Sinop, nơi sinh sống của 140.000 người ở Mato Grosso, phía nam Novo Progresso, được xây dựng dựa trên sự giàu có của nông dân trồng đậu tương. Đây là nơi mà các công ty xây dựng Trung Quốc đến, như các doanh nghiệp quốc doanh China Railway Engineering, Shanghai Pengxin Group và China Communications Construction.

Họ bày tỏ sự quan tâm đến việc đấu thầu dự án đường sắt trị giá 3,1 tỷ USD để vận chuyển nông sản, có tên Ferrogrão. Dù bất kỳ ai trong số họ giành chiến thắng, dự án này cũng sẽ trở thành một phần của sáng kiến "Vành đai và Con đường".

Các ngân hàng Trung Quốc cũng có thể tham gia hỗ trợ tài chính cho dự án. Các công ty xây dựng nhà nước thường làm việc cùng với các ngân hàng nhà nước. Chính phủ Brazil cho biết họ cũng đã bảo đảm cấp vốn cho Ferrogrão mà không tiết lộ chi tiết. Dù vậy, năm ngoái, Bắc Kinh đã cam kết đầu tư 100 tỷ USD vào lĩnh vực nông nghiệp Brazil.

Trong nhiều năm, nông dân Mỹ đã cung cấp một lượng đậu tương ổn định cho Trung Quốc. Cơ sở hạ tầng phát triển giúp họ trở thành nhà cung cấp được ưa chuộng hơn so với Brazil. Nông dân Mỹ cũng được hưởng lợi từ trợ cấp của chính phủ. Do vậy, dù có giống đậu tương giàu protein hơn các đối thủ Bắc Mỹ, Brazil từng phải cạnh tranh rất vất vả.

Khi phát triển việc kinh doanh trên khắp Amazon, các doanh nghiệp lại gặp khó vì đường đất lầy lội vào mùa mưa. Vì vậy, họ nghĩ đến việc xây dựng Ferrogrão - một tuyến đường sắt xuyên rừng rậm. Bất chấp Covid-19, Bộ trưởng cơ sở hạ tầng Brazil Tarcísio Gomes de Freitas cho biết vẫn duy trì quá trình đấu thầu dự án Ferrogrão, bắt đầu vào đầu năm tới.

"Đây là một dự án hoàn toàn bền vững, giúp giảm chi phí vận chuyển hàng hóa", ông nói,"Đường sắt phát ra khoảng một phần ba lượng khí thải so với vận tải đường bộ". Ông cũng cam kết không một cây nào bị đốn trong quá trình này.

Trước khi giành chiến thắng, Tổng thống Bolsonaro tranh cử bằng quan điểm bài Trung Quốc, cảnh báo rằng nước này đang "mua" Brazil. Nhưng cũng như rất nhiều chính trị gia, nội dung hùng biện khi tranh cử không giống như thái độ khi đắc cử.

Ông đối mặt với thực tế rằng Trung Quốc và Brazil có mối quan hệ cộng sinh. Cuối cùng, dưới thời Bolsonaro, quan hệ hai nước chỉ càng phát triển. Ngoài đậu tương và thịt bò, hai nước có thể tiếp tục hợp tác về hàng không, khi thỏa thuận giữa hãng sản xuất máy bay Brazil Embraer với Boeing đổ vỡ.

Đường vào thị trấn Novo Progresso. Ảnh: Heriberto Araujo

Hiện tại, dù áp dụng "ngoại giao chiến lang" với nhiều nước, Trung Quốc vẫn rất thân thiện với Brazil. Nước này cung cấp khẩu trang và máy thở cho các bang tại đây. SCMP cũng nhận định dù chính trường Brazil có sự thay đổi rất lớn so với hiện tại, cuối cùng họ vẫn cần Trung Quốc mua hàng hóa của mình.

Người có tầm nhìn xa như Henry Ford hóa ra đã để mắt đến Amazon quá sớm. Ông thậm chí đã thử nghiệm với đậu tương, dành tiền bạc và thời gian tại các phòng thí nghiệm nghiên cứu của mình để nghiên cứu về chúng. Có thời điểm, ông từng mặc một bộ đồ bằng vải làm từ đậu tương để kiểm tra tính năng của nó. Nhưng đó là khi ông rời Fordlândia. Nếu ông biết đậu tương phát triển tốt như thế nào ở Amazon, mọi chuyện có thể đã rất khác.

https://vnexpress.net/nguoi-trung-quoc-chi-phoi-kinh-te-vung-amazon-the-nao-4115842.html

'Vũ khí' trừng phạt kinh tế ngày một mạnh của Trung Quốc

Nền kinh tế quy mô lớn

Những bên đối đầu với Trung Quốc về thương mại hay vấn đề Hong Kong, Huawei cũng như Covid-19 gần đây đều phải hứng đòn trừng phạt kinh tế.

Không chỉ có quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang xấu đi, Australia cũng đang rơi vào hoàn cảnh đó sau khi Thủ tướng Scott Morrison hồi tháng 4 kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế về nguồn gốc của Covid-19.

Trung Quốc đã nhanh chóng trả đũa. Nước này lập tức áp thuế 80,5% với lúa mạch, cấm nhập khẩu thịt bò từ bốn lò giết mổ và cảnh báo công dân không đi du lịch Australia. Global Times của Trung Quốc còn gọi Australia là "con chuột túi khổng lồ phục tùng như một con chó của Mỹ".

Làm đất để trồng lúa mạch tại Australia. Ảnh: Bloomberg

Hai năm trước, thế giới chứng kiến cuộc đối đầu thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc. Nhưng nay, chạm trán đã ở quy mô rộng hơn. Các quốc gia khác cũng lo lắng về việc Trung Quốc theo đuổi sự thống trị công nghệ, phân biệt đối xử thương mại, cùng các quyết định địa chính trị khác. Năm nay, lo lắng gia tăng khi Trung Quốc bị cáo buộc chậm công bố thông tin về Covid-19 và thông qua luật an ninh mới cho Hong Kong.

Trong một bài báo gần đây, Richard McGregor, một chuyên gia về Trung Quốc tại Học viện Lowy (Australia), nói rằng Trung Quốc đã sử dụng quyền tiếp cận vào thị trường của họ để thực hiện các chính sách đối ngoại từ lâu. "Sự khác biệt bây giờ là Trung Quốc nắm giữ quyền lực kinh tế thực sự", ông viết, "Các nước khác không sợ lệnh trừng phạt của Trung Quốc vào những năm 1950. Giờ thì họ sợ".

Trong thập kỷ qua, Trung Quốc đã sử dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế để trả đũa Na Uy sau khi Ủy ban Nobel, trụ sở tại Na Uy, trao giải Nobel Hòa bình cho một nhà bất đồng chính kiến. Các quốc gia khác cũng chịu trừng phạt tương tự. Có thể kể đến như Mông Cổ vì đã tổ chức một chuyến viếng thăm cho nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng lưu vong - Đức Đạt Lai Lạt Ma; Hàn Quốc vì lắp hệ thống phòng thủ chống tên lửa của Mỹ; và Canada vì đã bắt giữ một giám đốc điều hành Huawei theo yêu cầu của Mỹ.

Tờ Wall Street Journal cho rằng, Trung Quốc còn có chiến thuật gây "bất hòa" giữa các nước vốn chung mặt trận. Thậm chí, nhờ cách tiếp cận thương mại đơn phương của chính quyền Trump, Trung Quốc còn thực hiện dễ dàng hơn.

Ví dụ, trong cuộc chiến thương mại với Mỹ, Trung Quốc đã tăng thuế đối với tôm hùm từ Maine (Mỹ), và giảm thuế đối với tôm hùm từ Canada. Australia thì lo ngại Hiệp định thương mại Mỹ - Trung giai đoạn 1 sẽ chuyển các giao dịch mua nông sản của Trung Quốc từ nước này sang Mỹ. Đúng như vậy, Trung Quốc đang hạn chế nhập khẩu lúa mạch từ Australia, và mở cửa nhập khẩu lúa mạch từ Mỹ.

Tuy nhiên, chiến thuật của Trung Quốc vẫn có thể không đủ sức mạnh và khả năng bị phản tác dụng. Đến nay, Australia vẫn chưa nhượng bộ. Việc giam giữ hai công dân Canada và các biện pháp trừng phạt kinh tế đã không giúp bà Mạnh Vãn Chu của Huawei được phóng thích. Thậm chí, dư luận Canada lại bất bình hơn.

Thủ tướng Đức Angela Merkel vẫn miễn cưỡng đẩy Trung Quốc ra xa, một phần vì nước này không muốn ông Trump áp thuế ôtô Đức, theo ông Thorsten Benner, Giám đốc Viện Chính sách công toàn cầu, trụ sở tại Berlin. Cùng với đó, bà Merkel còn phải đối mặt với áp lực từ Norbert Roettgen, một nhà lập pháp có ảnh hưởng và là người theo đảng Dân chủ Thiên chúa giáo, muốn loại Huawei khỏi các mạng viễn thông Đức.

Tương tự, Anh đang cân nhắc xem có nên loại Huawei Technologies khỏi mạng viễn thông 5G hay không. Nhật Bản trợ cấp cho các công ty định hình lại chuỗi cung ứng, thoát khỏi Trung Quốc. Liên minh châu Âu thì mới dừng ở mức đánh thuế đối với các công ty được Trung Quốc trợ cấp, nhưng đặt trụ sở bên ngoài Trung Quốc.

Tháng này, một liên minh nghị viện về Trung Quốc vừa được thành lập, tập hợp các nhà lập pháp hoài nghi Trung Quốc từ hơn 10 quốc gia. Các thành viên tiêu biểu bao gồm, đảng Lao động và đảng Bảo thủ của Anh, đảng Dân chủ Thiên chúa giáo và đảng Xanh của Đức, đảng Dân chủ và Cộng hòa của Mỹ.

Đây là tin tức đáng hoan nghênh cho chính quyền Trump, vốn từ lâu đã tìm cách tập hợp các đồng minh của mình để giúp kiềm chế tham vọng quân sự và công nghệ của Trung Quốc. Tuy nhiên, những gì thể hiện cho đến nay không phải là một liên minh do Mỹ lãnh đạo mà là các hành động riêng của từng quốc gia.

Nhưng dù thế nào đi nữa, không có đồng minh nào của Mỹ muốn rời khỏi hoặc cắt đứt quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Thậm chí, với hầu hết nền kinh tế của họ, Trung Quốc quan trọng hơn Mỹ. Tuy nhiên, các nước cũng không muốn để Trung Quốc chi phối hoàn toàn. Điều này lại khiến họ liên kết chặt chẽ hơn với Mỹ, bất kể ai là tổng thống.

Trung Quốc cũng không muốn tách rời. Họ cần có kiến thức, sản phẩm và các thị trường khác. Thách thức là hòa giải các mối quan hệ thương mại đối với hành vi mà các quốc gia khác tin rằng đang gây bất ổn trật tự toàn cầu. "Trung Quốc phải cẩn thận đến việc áp các biện pháp trừng phạt. Họ không muốn làm tổn hại đến nền kinh tế của chính mình", ông McGregor bình luận. "Tuy nhiên, họ đang chiến đấu trên tất cả mặt trận và dường như họ có thể thắng thế".

https://vnexpress.net/vu-khi-trung-phat-kinh-te-ngay-mot-manh-cua-trung-quoc-4117261.html#box_comment_vne